Nhân dịp VOV2 làm chương trình “Mỗi tuần một nhân vật” mà mấy chị em (mình với bạn phóng viên và chị nhà báo) ngồi buôn chuyện với nhau cả buổi chiều, và mình lại có dịp để nhớ lại những câu chuyện và kỉ niệm ngày xưa với các cô giáo. Mà có khi phải viết thành Hồi kí, thì mới kể ra hết các chuyện YÊU CÔ GIÁO của mình mất thôi ý. Nếu ai đã từng học SỨ MỆNH NGƯỜI THẦY, hoặc nghe buổi trò chuyện trên VOV2 đó thì cũng đã biết rằng mình trước đây là một đứa trẻ khá đầu gấu, nghịch ngợm và có thể xếp vào loại “cá biệt” theo cách gọi của người lớn. Nhưng rồi cuộc đời của đứa bé đó đã “sang trang”, trở thành “con ngoan, trò giỏi” một cách … hoàn toàn tự nguyện (chứ không phải do bố mẹ “ép” như bây giờ nhé), chỉ bởi vì nó… YÊU CÔ GIÁO! Chuyện học hành tiến bộ của NÓ thì giờ ai cũng biết rồi. Nó không chỉ học giỏi hơn, thi được vào trường chuyên, đạt HSG quốc gia, vào thẳng Đại học, trở thành Giảng viên…mà giờ đây nó còn đang thực hiện một công việc mà nó đam mê… Giờ gác chuyện học hành sang một bên, nó muốn kể cho mọi người nghe về những “chuyện râu ria” xung quanh chủ đề YÊU CÔ GIÁO. Có ai muốn nghe chuyện của nó không nè?  Và câu chuyện đầu tiên, để cho một mở đầu LÃNG MẠN (chuyện tềnh iu mờ) nên sẽ là chuyện về NHỮNG BÔNG HOA!!!  Giờ là sắp tháng 10 rồi nhỉ? Tháng của HOA SỮA ngào ngạt khắp phố phường. Nó thích hoa sữa từ năm lớp 8 chỉ bởi nghe cô giáo dạy tiếng Anh ở trung tâm mà nó yêu nói rằng cô ấy rất thích bài hát “Hoa sữa”: Hoa sữa vẫn ngọt ngào đầu phố đêm đêm. Có lẽ nào, anh lại quên em? Có lẽ nào, anh lại quên em?... Và rồi một buổi tối đi học thêm về, nó đã trèo lên một cây hoa sữa thật to bên vệ đường để bẻ lấy một cành hoa sữa. Nó phi xe đạp đến nhà cô và gài cành hoa ấy vào cánh cổng sắt đã đóng im ỉm. Nó đứng đó một lúc để hít hà mùi hương ngọt ngào ấy rồi quay xe đi về, trong đầu nghĩ đến viễn cảnh sáng ngày mai khi cánh cửa nhà mở ra, cô sẽ ngửi thấy mùi hương hoa sữa đầy sân. Rồi khi cô mở cổng, sẽ thấy cành hoa nó treo ở đó. Chắc là cô sẽ thắc mắc rằng ai đã làm việc này … Nó tưởng tượng ra như thế rồi chìm vào giấc ngủ mà trên môi vẫn còn đọng lại nụ cười.  Rồi đến những bông HOA HỒNG ĐỎ vào sáng thứ Năm mỗi tuần! Mỗi tuần, vào đúng sáng thứ Năm, nó sẽ đều chọn ra 05 bông hồng để mang đến nhà cô (mà thường sẽ là đưa hoa cho … ba của cô vì giờ ấy cô đi làm đâu có ở nhà). Nó không biết khi cô về, nhìn thấy những bông hoa ấy thì cô cảm thấy như thế nào, nó chỉ biết cảm giác HẠNH PHÚC của CHÍNH NÓ khi nâng niu, lựa chọn từng bông hoa hồng nhung nhỏ xinh còn vương vương những giọt nước nhỏ trên cánh hoa, như đang mỉm cười với nó (khiến nó quên cả cảm giác đói bụng vì nhịn ăn sáng để dành xiền mua hoa). Nó để cho trái tim của mình được mở tung và ngập tràn yêu thương; để cho lồng ngực mình căng đầy sinh khí. Và với nguồn năng lượng yêu thương ấy, nó bước qua những khó khăn trong chuyện gia đình. Việc bố mẹ cãi nhau, việc xô bát xô đũa… dường như không còn, hoặc là chạm vào nó rất ít. Bởi tâm trí và trái tim của nó còn đang bận mải với những cánh hoa!  Một loài hoa nữa mà nó nhớ là những bông HỒNG VÀNG – loài hoa mà cô giáo dạy Sinh của nó năm lớp 9 nói rằng cô rất thích. Cô bằng tuổi mẹ nó và sống một mình vì người yêu của cô hi sinh tại chiến trường miền Nam năm 1972. Nó nhớ mỗi dịp sinh nhật cô, hoặc mỗi dịp nó có điều kiện lên Hà Nội thì đều tìm mua để tặng cô những bông hoa hồng vàng. Hồi ấy ở Hà Nội có hoa hồng vàng lai đẹp hơn hoa hồng vàng ta ở Hải Phòng nên khi đã là sinh viên đại học, mỗi lần về mà có điều kiện, thể nào nó cũng mang theo về những bông hoa!  Nó cũng còn nhớ lắm một kỉ niệm về hoa với cô giáo dạy Sinh hồi học cấp 3 ở trường chuyên Trần Phú. Cô không dạy lớp nó nhưng chẳng hiểu nó đã ấn tượng với cô về điều gì mà chỉ biết rằng nó rất quý cô thôi. Nó quý cô từ xa, từ hồi lớp 10 khi mới bước chân vào trường, cơ mà đến tận lớp 12 khi học đội tuyển HSG quốc gia có cô tham dự cùng, nó mới có cơ hội để nói chuyện với cô và … bày tỏ tình cảm của mình. Và nó nhớ như in ngày sinh nhật cô – trước nó 01 ngày, 01 tháng và 11 năm!!! Vào ngày sinh nhật ấy, nó chuẩn bị một bó hoa CÚC VÀNG, tự tay nó chọn từng bông và gói ghém cẩn thận. Nó đạp xe đợi sẵn trước cửa nhà cô (nhà cô và nhà nó ở 2 đầu thành phố, trong những mẩu chuyện sau có dịp nó sẽ kể), bởi nó muốn trở thành người đầu tiên nói lời chúc mừng sinh nhật cô năm đó. Nó còn nhớ ánh mắt bất ngờ, vừa vui, vừa ngượng ngùng của cô, cứ như là cô đang trở về thời thiếu nữ và được nhận hoa từ một chàng trai mới lớn ấy (kaka). Hai cô trò vừa đạp xe đến trường vừa ríu rít trò chuyện thật vui trong không khí trong lành của mùa thu. Đến bây giờ, khi có dịp gặp lại cô, thi thoảng cô vẫn nhắc đến câu chuyện ấy. Cô bảo rằng đó là bó hoa mà cô sẽ thật khó quên; và rằng dù cô đã có thật nhiều HS yêu quý mình, nhưng cái cách nó thể hiện tình yêu với cô vẫn thật là đặc biệt.  Cứ như vậy, với những bông hoa và với những kỉ niệm êm đềm khác, nó vượt qua những khủng hoảng của tuổi dậy thì, vượt qua những khủng hoảng trong gia đình để vững vàng bước tiếp. Tâm hồn nó có một chỗ để nương tựa, để neo bám giữa bão giông. Và tự trong tim mình, nó vô cùng biết ơn những cô giáo ấy vì đã xuất hiện trong cuộc đời của nó, để cho nó trải nghiệm việc được sống trong một TÌNH YÊU trong veo, hồn nhiên, vô điều kiện – tình yêu ngập tràn trong trái tim của chính nó!  Và cũng chính vì thế, nó muốn mang thông điệp này, suối nguồn yêu thương này đến với mỗi NGƯỜI THẦY mà nó có duyên được gặp – để nói với họ rằng SỨ MỆNH của chúng mình khi có mặt trên cuộc đời này, khi chọn nghề nghiệp này, là để CHẠM ĐẾN NHỮNG TRÁI TIM!!! (Còn tiếp)

Để phát triển niềm tin về giá trị bản thân, trẻ cần được trải nghiệm việc có người lắng nghe cảm xúc, suy nghĩ và ý tưởng của mình một cách nghiêm túc. Các em cần được biết đến cảm giác “Tôi quan trọng và tôi được quan tâm” – Trích “Kỉ luật tích cực trong lớp học”. Mình còn nhớ có lần được đọc hẳn một “cây điều ước” của những đứa trẻ đang là HS lớp 6 viết cho cha mẹ của mình. Và trong số rất nhiều “lá cây”, mình đọc được dòng chữ: “Ước gì bố mẹ biết mình cần 1 người nghe những gì mình kể”. Đã bao nhiêu lần khi nghe con hoặc HS khóc hoặc than thở một điều gì đó, phản ứng đầu tiên của chúng ta là “gạt đi” hoặc “động viên” theo kiểu: Ôi zời, tưởng gì, sao có thế mà con/em cũng khóc? cũng than thở? Chuyện nhỏ như con kiến ấy mà. Con trai ai lại khóc nhè. Lớn rồi còn khóc, hay Nín đi, khóc nhè là xấu, là hư lắm… Hoặc đôi khi con trẻ nói với chúng ta một ý tưởng nào đó, con thích làm một việc gì đó và ngay lập tức chúng nhận được sự “khuyên bảo chân thành” của người lớn rằng điều đó thật vô ích, phí công, dở người mới làm thế, hoặc …đừng có mà mơ??? Cứ như vậy, phải chăng người lớn chúng mình đang vô tình từ chối việc lắng nghe cảm xúc, suy nghĩ và ý tưởng của trẻ? Cứ như vậy, có phải chúng mình đang tước đi nhu cầu được thấy “mình có ích, mình cần thiết, mình quan trọng và mình được quan tâm” của trẻ? Có thật con trai thì không được quyền khóc? Có phải khóc là xấu, là hư, nên càng lớn chúng mình càng học cách để …nuốt nước mắt vào trong và xây dựng cho mình một vỏ ngoài thật mạnh mẽ? Có phải bố mẹ hay thầy cô là người”biết tuốt” cả quá khứ và tương lai nên có thể đảm bảo cho trẻ một “tương lai sáng lạn” nếu trẻ biết “nghe lời” người lớn? Vậy thì tại sao đầu những năm 2000, ngành ngân hàng “hot ơi là hot” mà giờ thì ối nhân viên ngân hàng nghỉ việc? Liệu cách đây 10 năm, bố mẹ có biết đến một nghề được gọi là Youtuber?... Mỗi người chỉ có thể “biết” những điều mà chúng ta thực sự trải nghiệm; và cái “biết” đó cũng chỉ đúng với riêng mình mà thôi, chưa chắc đã đúng với người khác. Liệu việc chúng ta mang cái “biết” của mình để bảo con trẻ rằng “phải như này là đúng” … có thực sự là đúng? Đôi khi, điều trẻ cần ở người lớn không phải là … những lời khuyên, mà chỉ đơn giản là “Mình cần một người NGHE những gì mình kể!”. Chỉ đơn giản thế thôi!!!

Theo cuốn “Kỉ luật tích cực trong lớp học” (tác giả: Jane Nelsen, Lynn Lott, H.Stephen Glenn), trẻ cần được KHÍCH LỆ để phát triển các Nhận thức và kĩ năng quan trọng dưới đây, giúp trẻ có thể thành công trong học tập và cuộc sống: 3 Nhận thức quan trọng về bản thân: 1. Tôi có khả năng 2. Tôi có ích và tôi thật sự cần thiết 3. Tôi dùng năng lực bản thân để đưa ra quyết định có những ảnh hưởng tích cực đến bản thân và cộng đồng quanh tôi. 4 kĩ năng quan trọng: 1. Tôi có kỉ luật và tự kiểm soát được bản thân 2. Tôi có thể làm việc với người khác một cách tôn trọng 3. Tôi hiểu hành vi của mình ảnh hưởng đến người khác 4. Tôi có thể phát triển trí tuệ và kĩ năng đánh giá của mình qua việc luyện tập hàng ngày. Trong bài này, chúng mình lấy một số ví dụ cho cái đầu tiên nhé - TÔI CÓ KHẢ NĂNG!!! Để phát triển niềm tin về năng lực cá nhân của mình, trẻ cần một MÔI TRƯỜNG an toàn mà chúng có thể khám phá những HỆ QUẢ từ các LỰA CHỌN và HÀNH VI của mình mà không bị đánh giá là Thành công hay Thất bại – không có sự đổ lỗi, xấu hổ hay đau đớn - Kỉ luật tích cực trong lớp học. Bạn hãy thử cho các ví dụ về việc đó nhé! Dưới đây là một vài trường hợp mình đã thực hiện với bạn Cún (năm nay học lớp 9 rồi): Khi con xin phép làm một việc gì đó mà bố mẹ đánh giá là không ảnh hưởng đến tính mạng của con, không vi phạm pháp luật, không ảnh hưởng đến người khác (thân thể, đồ vật…) thì đều CHO PHÉP con được làm và được nhận lãnh các kết quả (có thể đưa ra một số “giới hạn chịu đựng” của bố mẹ nếu thấy cần thiết và con chấp nhận được). Kết quả đó dù là gì cũng sẽ không can thiệp, xuýt xoa đau xót hay “dạy bảo” thêm; để con tự đúc kết, tự điều chỉnh cho phù hợp với tình huống của con. Ví dụ 1: Đầu năm mua cho con đồng phục mới, nhưng con nghịch ngợm bôi màu lên toàn bộ áo; hoặc con muốn kiểm tra độ sắc của kéo nên đã … cắt thử một lỗ ở ống quần xem có thủng không (còn cả ngồi trong lớp ngứa tay nên dùng bút để chọc vào ống quần nữa…). Quần thủng thật, áo bị dính màu không giặt hết được (con tự giặt), thì con cũng cứ vui lòng mặc quần thủng, áo dính màu đi học cho cả năm học đó chứ bố mẹ cũng không mua đồ mới (đã giao hẹn từ đầu). Nếu con không chịu được thì tự bỏ tiền tiết kiệm ra mà mua lấy hoặc lên mạng search xem có cách nào “khắc phục hậu quả” tốt nhất hay không. Mình tuyệt đối không “tự vơ vào” và cũng chẳng thấy “xấu hổ” vì rằng: con ăn mặc luộm thuộm thế kia, không biết bố mẹ nó như nào! Mình cũng không chê con trông kinh quá, luộm thuộm quá… Mà 1 – 2 năm trước, bạn Cún nhà mình thì vẫn cứ vui vẻ mặc các thứ ấy đi học, chàng ấy chưa “thấy sao sao” thì mình cũng chẳng thấy sao cả! Còn giờ lớp 9 rồi, tự muốn có “hình ảnh” hơn trong mắt mọi người nên giờ bắt đầu để ý, ăn mặc chỉn chu hơn hẳn rồi. Mẹ thì chỉ xuýt xoa khen thật là con trông “ra gì đấy” và trêu đểu là “có em nào rồi phải không?”. Ví dụ 2: Con không thích bố kìm kẹp, vừa đi đón vừa hay mắng nên đề nghị mẹ đi đón con thay vì bố đón. Mình thẳng thắn nói với con rằng mẹ không thích làm việc đó, và mẹ cũng có việc khác cần làm; và việc đưa đón các con đi học đã được bố mẹ phân công nhau rồi. Nếu con không muốn bố đón, con hãy nghĩ cách khác. Sau đó, con đề nghị được tự đi xe đạp đến trường (nhà cách trường 12km) trong đúng những hôm rét lạnh tăng cường như thế này. Mình và bố bạn ấy đã họp lại với bạn, đưa ra yêu cầu về độ an toàn lúc đi đường, đảm bảo về việc mặc đủ ấm rồi … để tự bạn ấy đi xe đến trường. Ngày đầu tiên, chàng ta háo hức dậy từ 5h sáng, 5h20 đã ra khỏi nhà và đạp 1 mạch đến trường lúc 6h20. Chàng ta đeo 1 cái balo rất nặng (vì bình thường bố đón bằng ô tô hoặc xe máy nên có phải đeo đâu, mẹ bảo con giảm bớt trọng lượng đi từ lâu rồi nhưng không nghe). Tối hôm đó về mình thấy cậu chàng tự lôi ba lô ra rồi sắp xếp sao cho có thể mang đủ mọi thứ mình cần nhưng lại gọn nhẹ nhất! Mấy hôm nay, chàng ta đã điều chỉnh việc ra khỏi nhà lúc 5h45 thay vì 5h20. Trời vẫn rét lắm, nhưng bạn ấy vẫn chịu được và thích thế thì…kệ chứ sao giờ,kakaka. Nó làm mình nhớ đến chính mình ngày xưa cũng đạp xe từ đầu này đến đầu kia thành phố để …đưa cô giáo về nhà! Và lúc ấy, mình tự thấy bản thân CÓ NHIỀU KHẢ NĂNG lắm ý:)) Còn rất nhiều chuyện khác nữa, nhưng thôi tạm thế đã. Các bạn đưa các ví dụ của các bạn nữa nhé, để chúng mình cùng nhắc nhở nhau nào!!!

Khởi đầu cho những buổi làm việc đầu tiên của năm Tân Sửu, mình chọn đọc lại cuốn sách NGHỀ THẦY của cụ Hoàng Đạo Thúy – Một cuốn sách nhỏ nhắn và mỏng, chỉ vỏn vẹn 147 trang, nhưng lại ẩn chứa những triết lý, những lời giải đáp cho nhiều vấn đề bức bối hiện nay trong giáo dục. Cuốn sách được xuất bản lần đầu tiên cách đây hơn 70 năm, nhưng những điều được viết trong sách cho đến thời điểm hiện tại “vẫn còn nguyên giá trị”. Và ngay trong những trang đầu tiên của cuốn sách – trong bức thư gửi đến những người đang làm giáo dục, đang làm “nghề thầy”, có đoạn đã chạm thẳng vào trái tim mình: “… Bước vào Giáo giới là chúng ta đã có mục đích: không phải đi làm để kiếm ăn thôi, không phải chỉ đi làm công. Chúng ta “làm thầy”. … Chúng ta không phàn nàn vì người ta bạc đãi, hãy xét mình đã: Mình đã nhìn rõ công việc mình và để cả tâm trí, thân thể vào đó chưa? Mình đã biết nghề thầy và cố gắng cho xứng với nghề ấy chưa?”  Hai câu hỏi lớn được cụ đặt ra để mọi người cùng suy ngẫm: (1) Mình đã nhìn rõ công việc mình và để cả tâm trí, thân thể vào đó chưa? (2) Mình đã biết nghề thầy và cố gắng cho xứng với nghề ấy chưa? Với câu số 1, cụ khuyến khích mọi người tự suy ngẫm và đánh giá chính bản thân mình, bởi chỉ bạn mới biết bạn như nào là rõ nhất. Với câu số 2, cụ lần lượt bàn đến “nghề thầy” với rất nhiều các khía cạnh sâu sắc trong cuốn sách mỏng ấy.  Và mình muốn dừng lại ở đây để suy ngẫm về câu hỏi số 1 của cụ: (1) Mình đã nhìn rõ công việc mình và để cả tâm trí, thân thể vào đó chưa? Câu hỏi này không chỉ để hỏi cho những người đang làm nghề thầy, mà có thể với bất kì nghề nghiệp nào, với bất kì công việc hay hoạt động nào chúng ta đang làm. Khi làm việc đó, mình đang làm nó “cho ai”? Mình đã để hết tâm trí, thân thể của mình vào đó hay không?  Khi suy ngẫm lại những thời gian và công việc đã qua, mình thật sự thấy biết ơn bản thân vì nhận ra rằng: Trong hầu hết những việc mình làm, mình đã làm nó cho Chính Mình, và gần như luôn đặt hết tâm trí và thân thể của mình vào mỗi công việc đó.  Nhớ hồi còn là Giảng viên của trường Đại học sư phạm Hà Nội, mình đã luôn có mặt tại khoa vào lúc 7h15 mỗi ngày (hoặc sớm hơn). Mình đã phải “xin riêng” một chiếc chìa khóa để mở cổng khoa vì hầu như luôn là người đến sớm nhất, dù công việc làm giảng viên không bắt buộc mình phải có mặt tại trường thường xuyên, chỉ cần có tiết thì đến dạy hoặc nếu hướng dẫn sinh viên thì có mặt để hướng dẫn, còn lại bạn có thể làm việc tại nhà hoặc bất cứ ở chỗ nào bạn muốn. Nhưng với mình, khoảng thời gian được ngồi vào chiếc bàn học kê trong cái phòng kho nhỏ đó là một trong những khoảng thời gian thật hạnh phúc trong cuộc đời. Mình đã ở đó và đọc sách, nghiên cứu sách về phương pháp dạy học, nghiên cứu các quy luật hoạt động và học tập của não bộ để trả lời câu hỏi con người đã thực sự học tập như thế nào? nghiên cứu các cuốn sách giáo khoa của các nước để xem cách viết, cách tổ chức dạy học của họ khác của nước mình ra sao?… và bao nhiêu điều thú vị khác nữa. Một ngày trôi qua thật nhanh và mình thường đóng cửa phòng để về vào lúc 17h30 – cũng hầu như là người rời khỏi khoa muộn nhất. Và mình vẫn nhớ rất rõ cái cảm giác lâng lâng khi bước chân trên đường về. Lâng lâng vì vui, vì hạnh phúc bởi hôm nay lại khám phá thêm được nhiều điều mới mẻ, lại học được một điều gì đó thú vị, lại trở thành một "phiên bản mới" hơn của bản thân mình so với ngày hôm qua. Nhất là những lúc soạn được một giáo án hay, nghĩ được một cách tổ chức hoạt động mới cho sinh viên, thì chỉ cần hình dung ra việc mình sẽ “quay” “tụi nó” như thế nào khi lên lớp, “tụi nó” sẽ hào hứng ra sao, cảm thấy ngạc nhiên và thú vị thế nào với bài giảng của mình … là đã có thể làm mình … cười suốt trên cả đoạn đường lên đến giảng đường. Thậm chí có lúc bác trông xe ở giảng đường A2 còn bật lên câu hỏi: “Cô có chuyện gì vui mà cứ tủm tỉm cười một mình như thế???”. Đến giờ khi nhớ lại, cảm giác lâng lâng ấy lại tràn ngập trong lòng mình. May mà hồi đó đi xe máy đến trường thì luôn đeo khẩu trang, chứ không mọi người xung quanh sẽ lại giống bác trông xe, chắc lại tưởng mình thuộc kiểu “nhặt lá, đá ống bơ” vì cứ … toe toét cười một mình suốt thế!  Khi làm tất cả những điều đó, mình tận hưởng trọn vẹn niềm vui của công việc, của việc học tập mà không quá chú trọng đến việc mình được trả bao nhiêu tiền cho tất cả những thứ đó. Lương của mình vẫn thế (2 – 3 triệu/tháng gì đó) dù mình có đến khoa từ 7h15 hay không. Và mình vẫn nhớ những buổi tối đi xe hơn 10 km để dạy gia sư kiếm thêm thu nhập, hoặc thức đến 2 – 3 giờ sáng để soạn bài khi dạy cho các em HS của trường Chuyên ĐHSP. Vất vả thật đấy, thu nhập ít ỏi thật đấy, nhưng không hiểu sao trong mình lúc đó luôn tràn ngập một niềm vui! Và sau này, khi mình “lớn dần hơn”, có nhiều điều kiện để đọc thêm nhiều sách về phát triển bản thân, về tâm linh hơn, mình mới hiểu NIỀM VUI đó của mình là gì và tại sao lại có nó. Nó có mặt bởi vì mình có mặt, mình đã đặt sự chú tâm của mình vào công việc, đặt cả phần tâm trí và thân thể của mình vào đó. Chính sự toàn tâm này đã cho phép mình tận hưởng được NIỀM VUI trong công việc ở thời điểm đó; và không những thế, nó còn cho phép mình vun bồi NỘI LỰC – bồi đắp những phẩm chất “ở bên trong” mà không có tiền bạc nào có thể mua được. Chính những phẩm chất đó, phần NỘI LỰC đó đã cho mình gặt hái được những kết quả của ngày hôm nay. Và mình đã thấm, đã hiểu một nguyên lý sâu sắc: Những gì bạn có “ở bên trong” sẽ quyết định những điều bạn nhận được “ở bên ngoài”! Luôn thế!  Một cái cây không thể tự nhiên mà lớn lên, mà phát triển cứng cáp. Nó cần một thời gian tích lũy rất lâu từ một hạt mầm. Nó cần trải qua rất nhiều khó khăn (và đôi khi cả đau đớn nữa) để dám tách vỏ vươn lên làm một mầm cây, rồi hấp thụ nắng gió để tiếp tục vươn mình lên mãi. Nên quay trở lại với câu nói của cụ Hoàng Đạo Thúy: “Chúng ta không phàn nàn vì người ta bạc đãi, hãy xét mình đã: Mình đã nhìn rõ công việc mình và để cả tâm trí, thân thể vào đó chưa?”. Hãy nhìn rõ và để tâm trí, thân thể của bạn vào đó. Mình tin rằng dù có thể lương của bạn chưa tăng, nhưng niềm vui bạn có được từ công việc của mình sẽ khiến bạn thấy cuộc sống này còn rất nhiều điều thú vị nữa, thật đấy!!! Chúc bạn luôn chạm được đến niềm vui trong mỗi việc bạn đang làm nhé, nhé!

Tôi là một giáo viên dạy môn Sinh học, một môn học không được coi là môn chính ở các trường phổ thông, cũng không phải là lựa chọn hàng đầu khi các bạn HS thi đại học.  Tại sao ngay từ đầu, tôi đã phải giới thiệu ngay tôi là một giáo viên Sinh học? Bởi cả hai điều đó: Giáo viên và Sinh học, ban đầu, đều không phải là những lựa chọn của tôi. Nhưng rồi số phận đã lần lượt đưa tôi đến với những cụm từ này, đầu tiên là môn Sinh, sau đó là nghề giáo.  Tôi sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo, bố mẹ đều là công nhân với đồng lương ít ỏi. Hồi nhỏ, tôi là một đứa trẻ rất nghịch ngợm, và toàn chơi những trò của con trai (chơi bi, chơi quay, leo trèo…đủ cả). Sách (gọi thế cho lịch sự) duy nhất tôi đọc hồi ấy là truyện chưởng – hàng bộ – và “ước mơ cháy bỏng” là, vào một ngày đẹp trời nào đó, có một “quái nhân” đi ngang qua, bắt tôi vào một nơi thâm sâu cùng cốc nào đấy để truyền cho các “bí kíp võ công”. Và ước mơ ấy đã để lại trên chân tay tôi khá nhiều các … vết sẹo.  Nhưng, khi vào đầu cấp 2, tôi bắt đầu thích học văn. Lí do chính mà tôi thích học văn là vì tôi…yêu cô giáo, một cô giáo dạy tiếng Anh ở trung tâm ngoại ngữ mà tôi học thêm vào buổi tối. Hồi ấy tôi học lớp 7, còn cô 26 tuổi. Cô dạy chúng tôi tiếng Anh, nhưng ngày xưa lại là dân chuyên văn, nên cô đọc rất nhiều, và có những quyển sổ thơ chép tay dày cộp. Vậy là từ đó, thay vì đọc truyện chưởng, tôi bắt đầu đọc sang các thể loại “nghiêm chỉnh” khác: văn học Việt Nam, văn học nước ngoài, những cuốn nổi tiếng như “Không gia đình”, “Cuốn theo chiều gió”, “Những người khốn khổ”…, rồi thì “Tam quốc”, “Thuỷ Hử”, “Đông chu”… đủ thứ. Tôi đọc, đầu tiên chỉ với một lí do đơn giản, là để có đủ “tự tin” và “nền kiến thức” khi “nói chuyện” với cô. Nhưng rồi, khi thời gian càng trôi đi, khi tôi càng trưởng thành hơn, tôi chợt nhận ra rằng mình không còn học và đọc “vì cô” nữa. Không biết từ lúc nào, nó đã trở thành một niềm yêu thích của tôi mất rồi. Và cũng từ ấy, tôi biết đến sức mạnh biểu đạt của thơ và nhạc!  Kể lể dài dòng về môn Văn, có lẽ sẽ là lạc đề, nhưng cũng chính cái sự “yêu cô giáo” ấy lại dẫn tôi đến với một môn học nữa, là môn Sinh học. Khi vào lớp 9, tôi lại một lần nữa…yêu cô giáo dạy Sinh. Cô bằng tuổi mẹ tôi, không lập gia đình vì người yêu của cô hi sinh tại chiến trường Miền Nam năm 1972. Cô ở một mình trong trong một ngôi nhà nhỏ. Tôi cũng không hiểu sao lại yêu cô, có lẽ vì máu “anh hùng” đã ngấm vào tôi khi tôi đọc truyện chưởng ngày xưa, tôi thấy mình có trách nhiệm phải che chở và bảo vệ cô, và đương nhiên, cũng có trách nhiệm phải học giỏi nhất lớp môn của cô nữa chứ. Thế là tôi bắt đầu học môn Sinh và thi đỗ vào lớp chuyên Sinh của trường Năng khiếu Trần Phú, Hải Phòng. Cái nghiệp “môn Sinh” của tôi có lẽ cũng bắt đầu từ đó.  Nhưng còn nghề giáo viên, nhất định không chỉ do tôi mắc bệnh “yêu cô giáo” mà lựa chọn nghề này. Hồi cấp 3, tôi cũng đã từng rất kiên định với mục tiêu là sẽ làm bác sĩ vì mẹ tôi bị bệnh tim và tôi muốn chính mình có thể chăm sóc và chu toàn cho sức khỏe của mẹ. Tôi đã cố gắng vượt qua nhiều nỗi sợ, trong đó có nỗi sợ máu, sợ sâu róm, sợ đi ban đêm một mình … vì nghĩ rằng sau này làm bác sĩ mình sẽ còn phải đối mặt với nhiều điều kinh khủng hơn, nhất là trong ca mổ, khi đối diện với sự sống và cái chết của bệnh nhân.  Thế nhưng, khi đã cầm chắc trong tay giấy báo tuyển thẳng đại học (năm 1999, tôi đạt giải Nhì quốc gia môn Sinh và được lựa chọn vào thẳng tất cả các trường đại học có khối B, bao gồm cả trường Y), hoàn cảnh khách quan đã đẩy tôi đến với nghề sư phạm.  Hồi đó, cả nhà tôi phát hiện bố tôi mắc bệnh tiểu đường và sức khỏe của ông suy sụp rất nhanh (ông mất năm 2007 cũng vì biến chứng của căn bệnh này). Tôi nhìn vào hoàn cảnh gia đình mình, bố và mẹ đều là công nhân và sức khỏe đều không tốt, em gái kém tôi 11 tuổi, mới học lớp 2, còn bao nhiêu chi phí phải lo khi tôi đi học đại học. Vậy là tôi quyết định chọn trường sư phạm vì lí do học không phải đóng tiền, chỉ phải học 4 năm, nếu cố gắng học, tôi còn có thể có học bổng. Quan trọng hơn nữa, tôi nghe nói sau này ra trường sẽ được nhà nước phân việc, đỡ thêm khoản “chạy trọt” cho đầu ra. Như vậy, chắc bố mẹ sẽ không phải lo lắng nhiều vì cái sự học hành của tôi mà có thể dồn vào để chữa bệnh và lo cho em gái tôi chu đáo hơn. Thế đấy, tôi đến với nghề giáo không chỉ vì tình yêu, mà còn vì những toan tính vật chất thưở ban đầu như vậy đấy.  Nhưng rồi khi thời gian trôi đi, khi học và hiểu sâu về môn Sinh học hơn, tôi bắt đầu khám phá thêm nhiều vẻ đẹp của nó. Cho đến giờ phút này, có lẽ không một bộ máy nào do con người tạo ra lại hoàn thiện và thống nhất ở mức cao độ như cơ thể sinh vật, bao gồm cả cơ thể người và mọi loài sinh vật khác. Mọi quá trình sống của chúng ta dường như đã được lập trình sẵn trong gen, từ khi sinh ra, lớn lên, đến lúc già và chết. Bộ máy ấy hoàn thiện và tinh vi đến từng chi tiết, được tính toán cụ thể cho những hoạt động nào cần tự động, hoạt động nào cần sự tham gia của ý thức, đảm bảo cho chúng ta tồn tại và phát triển. Bạn thử tưởng tượng xem, trong những lúc làm việc bận rộn, tưởng chừng có thể quên mọi thứ, nếu bạn quên cả việc mình cần phải hít thở, thì sẽ nguy hiểm biết nhường nào. Nhưng có lẽ điều tưởng tượng ấy chẳng bao giờ trở thành sự thật, thậm chí chúng ta còn không hề có ý thức rằng mình đang thở, rằng tim mình đang đập. Đơn giản vì điều đó được thực hiện một cách … hoàn toàn tự động.  Tôi còn nhớ nhiều năm trước đây, thế giới cũng đặt ra vấn đề nên có một “ngôn ngữ chung” để mọi quốc gia có thể giao tiếp và hội nhập một cách thuận lợi. Vấn đề ấy đã gây tranh cãi, và cũng tốn không ít công sức để đi tìm một “ngôn ngữ chung” cho loài người trên toàn thế giới, nhưng rồi vẫn hoàn toàn thất bại. Vậy mà, các bạn có thể tưởng tượng được không, không chỉ riêng loài người, mà mọi loài sinh vật trên trái đất này, từ hàng triệu triệu năm về trước, đã tìm thấy một “ngôn ngữ chung”, đó là “ngôn ngữ mã di truyền”. Tất cả mọi loài đều có gen được cấu tạo từ bốn loại nuclêôtit được kí hiệu là A, T, G, X, và đều sử dụng những cơ chế di truyền tương tự nhau để sinh sôi nảy nở và duy trì nòi giống, từ đời này qua đời khác. Với ngôn ngữ chung này, giờ đây, việc tạo ra các loài sinh vật “lai” như trong những câu chuyện cổ tích, truyện thần thoại như nhân mã, nhân sư, ngựa thần có cánh…có lẽ cũng không còn là điều quá khó đến nỗi không thể thực hiện được.  Và tình yêu môn Sinh của tôi cứ lớn dần lên theo năm tháng, kèm theo đó là tình yêu đối với nghề dạy học, khi mà tôi ngắm nhìn những cô cậu học trò tròn xoe mắt khi nghe tôi giảng về những điều kì thú trong sinh học, khi mà 11-12 giờ đêm vẫn có những em học sinh gọi điện cho tôi tâm sự về chuyện gia đình, vì các em tìm thấy ở tôi một nơi tin cậy và an toàn để có thể sẻ chia những băn khoăn, lo lắng của lứa tuổi mới lớn. Trong các bài giảng của mình, tôi không khuyên các em hãy học và thi môn Sinh học, tôi chỉ muốn truyền cho các em một chút tình yêu của mình dành cho môn học đó. Tôi tâm niệm rằng mình không được quyền làm mất thời gian của người học, nghĩa là, nếu sau tiết dạy của tôi mà các em nói rằng “chẳng học được điều gì bổ ích”, thì có lẽ tôi sẽ buồn và tự trách mình nhiều lắm.  Mặc dù ở ngay đầu bài, tôi nhận thức được một sự thật là với đa số người, ngay cả với nhiều giáo viên dạy sinh, Sinh học không phải là một môn học chính, nhưng tôi không đồng tình về điều đó. Với tôi, không có cái gọi là môn chính và môn phụ, môn học nào cũng có vẻ đẹp riêng và có chức năng riêng trong việc trang bị cho HS một hành trang tri thức khi vào đời. Điều quan trọng nhất là bản thân người dạy môn học ấy có thực sự yêu thích và có khả năng làm cho người khác cũng thích môn học của mình hay không mà thôi. Nếu bạn làm được cho người khác thích môn học của mình có nghĩa là bạn đã thành công, không quan tâm đến việc họ có lựa chọn môn của bạn là môn thi đại học hay không, chỉ cần trong giờ học của bạn, họ bộc lộ niềm say mê và hứng thú. Điều này, với cá nhân tôi, là một niềm hạnh phúc, nó làm tôi quên đi cảm giác mệt mỏi vì làm việc đến 1 – 2 giờ sáng. Khi đóng máy tính lại và lên giường đi ngủ, trong tôi chỉ còn cảm giác lâng lâng vì nghĩ đến sự háo hức của HS khi được làm thí nghiệm, niềm vui và sự kinh ngạc của chúng khi khám phá ra cả một thế giới sinh động mà chỉ vỏn vẹn trong giọt nước…  Cho đến giờ phút này, có lẽ tôi phải thừa nhận rằng không phải tôi chọn nghề, mà là NGHỀ ĐÃ CHỌN TÔI!!! Và nếu được lựa chọn lại một lần nữa, có lẽ tôi vẫn chọn làm giáo viên thay vì làm bác sĩ. Tôi biết rằng mình vẫn đang nhìn cuộc đời với con mắt màu hồng, nhưng tôi vẫn muốn giữ con mắt ấy càng lâu càng tốt. Tôi cũng biết rằng giáo dục hiện nay thật sự khá rối ren, nhưng liệu tôi có khả năng thay đổi cả hệ thống giáo dục ấy? Tôi chọn cách làm một người bình thường, cố gắng nhiều nhất có thể trong khả năng bình thường của mình để đem lại cho càng nhiều học sinh những bài học lí thú và bổ ích, để các em cảm nhận được niềm vui từ việc học tập, ít nhất là trong những giờ học Sinh học. Lựa chọn và mong muốn ấy có lẽ thật nhỏ nhoi, nhưng tôi vẫn vui vì mình đang làm tốt những điều nhỏ nhoi ấy... P/S: Đăng lại bài viết từ năm 2013, khi đó vẫn còn là Giảng viên Bộ môn Phương pháp dạy học - Khoa Sinh - ĐHSPHN. Cơ mà đến giờ, tình yêu đó ... vẫn y chang như vậy!!!

Là một giáo viên, khi thực hiện việc dạy học, bạn có từng tự hỏi: Mục đích của việc dạy học này là gì? HS học môn học của mình để làm gì? Vai trò của mình, của môn mình trong cuộc đời các em phải chăng chỉ là để có thêm một chút kiến thức, hay để vượt qua kì thi nào đó, đạt được điểm số theo yêu cầu để vào được trường nọ, trường kia?... Và … HẾT! Anh đỗ, tôi hoàn thành nhiệm vụ! HS vui, Phụ huynh vui, và mình cũng vui. Phải chăng mục đích của giáo dục, của dạy học chỉ là để đạt được những cái “vui” như thế?  Bàn về MỤC ĐÍCH CỦA GIÁO DỤC, trong NGHỀ THẦY, cụ Hoàng Đạo Thúy viết: “Mục đích của chúng ta là đem lũ trẻ con người ta trao cho, mà rèn giũa sao cho nên người, nên người có hiếu, sau này gây dựng được gia đình bền chặt, người dân tốt giúp được nước, người có tâm với thiên hạ, làm người biết đạo người, sống hợp với lẽ trời đất. Trong một độ khá lâu, người ta đã chỉ trọng có mỗi một việc học, nói rằng: “Đi nhà trường, để học đọc, học viết, học tính, để thi đỗ, để rồi đi làm thì đủ thứ sung sướng”. Vì hiểu như vậy mà làm sai lạc cả mục đích của việc giáo dục. Thu hẹp việc giáo dục vào một chỗ học để kiếm tiền thôi, thì thiếu thốn quá. Đã hướng cả công trình giáo dục vào một việc tầm thường thì chỉ bổ cho một lòng dục, lòng dục ấy sẽ phát rộng và mạnh ra, lại thêm không có sức đạo đức ngăn cản, thì nguy lắm.”  Bạn nghĩ sao về những lời trên? Bạn có thấy tình trạng mà cụ phản ánh vẫn tiếp diễn cho đến bây giờ? Bạn có biết đến những câu chuyện, những “tấm gương” dù học hành rất giỏi, làm Giám đốc nọ kia, nhưng chỉ vì lợi nhuận mà sẵn sàng làm những việc phi pháp, thậm chí còn gây ra nguy hại cho biết bao người sử dụng những sản phẩm, dịch vụ mà họ cung cấp? gây nguy hại và hủy hoại lâu dài đến môi trường, đến tự nhiên? Bạn có biết đến Hitler – một người cực giỏi nhưng lại gây ra biết bao đau thương cho nhân loại?  Mình nhìn thấy trong những câu nói của cụ bóng dáng của Tu thân – Tề gia – Trị quốc – Bình thiên hạ. Dù đam mê, khát khao có lớn đến đâu, thì đều bắt đầu từ những việc nhỏ nhất là Rèn luyện chính bản thân mình để “nên người”, rồi đến hòa hợp, gắn kết với những người trong gia đình mình để “nên người có hiếu”, rồi mới đến giúp ích cho đất nước mình, và rộng hơn nữa là hòa hợp với cộng đồng chung, với thế giới. Và theo cách hiểu của mình, “biết đạo người” là biết sống an vui, hòa hợp, không gây tổn hại đến chính mình; là hiểu mình và có lòng bao dung, yêu thương với chính bản thân mình. Từ đó, bạn mới có thể tôn trọng, mới có thể sống an vui, hòa hợp và không làm tổn hại đến mọi người, đến tự nhiên. Từ Hiểu Mình mới có thể Hiểu Người, mới có thể Hiểu Lẽ Trời và sống hòa hợp với đạo người, với lẽ trời đất. Trong những hội thảo mình nói chuyện với Phụ huynh, mình cũng thường đặt ra câu hỏi cho các bố mẹ là: Nếu có 2 cột điểm là ĐIỂM NGƯỜI và ĐIỂM HỌC – Bao nhiêu anh/chị tin rằng một đứa trẻ hoàn toàn bình thường, đạt điểm 5 trong cột ĐIỂM NGƯỜI, thì ít nhất nó cũng có thể đạt điểm 5 trong cột ĐIỂM HỌC. Nhưng một đứa trẻ đạt điểm 9,10 trong cột ĐIỂM HỌC, thì chưa chắc đã đạt đến điểm 3 trong cột ĐIỂM NGƯỜI? Bạn có nhận thấy tương quan gì đang thể hiện ở đây? Và với tư cách là Cha mẹ, là thầy cô, bạn sẽ chọn CỘT nào để vun bồi trước hết cho vững mạnh với con cái/HS của bạn?  Và trong NGHỀ THẦY, nhà văn hóa Hoàng Đạo Thúy tiếp tục gợi ý cho chúng ta có thể tập trung bồi đắp 5 yếu tố vô cùng quan trọng cho con cái, cho học sinh của mình. Đó là Đức – Chí – Thể – Trí – Công!  Đức nghĩa là Đạo đức, là cái Tâm thiện lành, hướng thiện, là điều cần vun bồi đầu tiên cho đứa trẻ để nó biết yêu mình, yêu người và sống hợp đạo người, hợp lẽ trời đất.  Chí là ý chí kiên cường, dũng cảm, bền gan, nghị lực để tập cho Thể mạnh, cho Trí mở, để đi theo con đường mà Đức vạch ra.  Thể là việc gìn giữ, tập luyện cho cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai. Có sức khỏe mới có thể thực hiện những điều mình mong muốn, mới giúp đỡ được cho gia đình, xã hội.  Trí là tư duy, là Trí tuệ, là việc học hành cho mở mang đầu óc, rèn luyện tư duy sắc xảo, nhạy bén để phản ứng linh hoạt với các vấn đề. Trí không chỉ là việc học kiến thức, kiến thức chỉ là cái vỏ, cái nền tảng ban đầu. Trí tuệ lớn nhất mà mỗi người vẫn luôn trên hành trình học hỏi mỗi ngày là Học để quay về hiểu được bản tân mình, hiểu được đạo lý, hiểu được các quy luật của vụ trũ (lẽ trời), để từ đó có thể sống hòa hợp với các quy luật ấy.  Công là công việc, là lao động, là luyện tập, thực hành sao cho thành thạo, là trăm hay không bằng tay quen, rèn luyện các thao tác, các kĩ năng cần thiết cho công việc của mình. Chính “Công” sẽ biến những thứ “Trí” nghĩ ra thành các sản phẩm, thành hiện thực để giúp ích cho xã hội.  Tập trung làm tốt 5 yếu tố này, bố mẹ và thầy cô sẽ góp phần tạo nên những con người vững vàng, khỏe mạnh, những công dân tốt cho xã hội. Bạn có đồng ý vậy không?  Và bạn có tìm thấy mối liên hệ nào giữa 5 yếu tố này với định hướng dạy học phát triển phẩm chất và năng lực mà Bộ Giáo Dục đang thực hiện? Bạn có nhận thấy “Phẩm chất” chính là yếu tố Đức, còn "Năng lực" (bao gồm các năng lực cốt lõi và năng lực đặc thù) chính là thể hiện cho cả 04 yếu tố còn lại? Đố bạn tìm cụ thể được các năng lực tương ứng với mỗi yếu tố đó đấy! Hãy thử làm để mình hiểu vấn đề một cách sâu sắc hơn, bạn nhé! Hi vọng bài viết này có thể giúp bạn có thêm một cái nhìn RÕ RÀNG và MẠCH LẠC hơn về Mục đích của giáo dục, từ đó bạn có thể định hướng tốt hơn cho công việc của mình. Yêu bạn!

Từ nhỏ tôi đã có một ước mơ, ước mơ duy nhất đó là sau này lớn lên tôi sẽ trở thành một cô giáo làng.          Khi còn học tiểu học, dù gđ rất khó khăn nhưng bố- ngày ngày làm việc rất vất vả- tối đến vẫn luôn dành thời gian dạy tôi học, dạy tôi làm toán, dạy tôi học tập làm văn, nhen nhóm cho tôi ước mơ trở thành giáo viên. Cũng nhờ có bố năm học nào tôi cũng đứng nhất nhì khối. Tôi là niềm tự hào của bố.    Rồi biến cố lớn nhất đã xảy đến với gđ tôi, mẹ con tôi mất đi chỗ dựa vứng chắc nhất và duy nhất. Vất vả lại thêm vất vả, cực nhọc lại thêm cực nhọc. Tôi lại càng quyết tâm phải học thật giỏi, phải đỗ bằng được vào sư phạm- đây cũng là điều mà bố mong mỏi nhất ở tôi, hơn nữa học sp lại ko mất học phí, rất phù hợp với hoàn cảnh nhà tôi lúc bấy giờ.   Cố gắng và cố gắng tôi đã cầm được tấm bằng tốt nghiệp trường Đại học Sp HN.    Ra trường với lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ, thật nhanh muốn đứng trên bục giảng để truyền tải kiến thức, để được nhìn thấy những ánh mắt chăm chú nhìn cô thuyết giảng giống như tôi đã làm trong 16 năm đầu đời. Nhưng đời không như là mơ, nhiệt huyết cảm xúc của tôi giống như đồ thị hàm Sin với vị trí ban đầu là tại biên độ dương. Về quê tôi chỉ xin được dạy hợp đồng tại trường cấp 3 dân lập ở huyện, học sinh vừa nghịch vừa lười học, lại rất bướng, hình ảnh trong mơ học sinh ngồi ngoan ngoãn khoanh tay, ánh mắt sáng ngời hướng về cô trên bục giảng tan biến. Ôi “mình đã chọn nhầm nghề rồi”, nhưng giờ biết làm sao đây??? Không lẽ lại bỏ nghề, mà bỏ nghề thì làm gì đây??? Nhưng lại nghĩ đến biết bao công lao của mẹ cho mình ăn học, sự hi sinh của em gái tôi. Thôi thì hay dạy thử cấp 2 xem sao, các em bé hơn chắc ngoan hơn. Về cấp 2 mọi thứ đều khác với những gì mình đã được học và đang làm ở cấp 3, dạy gì nói gì đây cho hết 45’ với một tẹo kiến thức của 1 bài. Bị nhận xét giờ dạy không xếp loại vì mới hết có 2/3 thời gian đã hết bài dạy. Lại lần nữa muốn bỏ nghề.        Ngày ngày lên lớp, tối về tự mày mò, học tập từ đồng nghiệp thêm được cấp trên tập huấn những pp, ktdh cũng bước đầu áp dụng trên lớp, thấy hs thích tiết dạy của mình hơn, thấy mình dần yêu nghề hơn. Tưởng rằng cuộc đời đi dạy sẽ cứ bằng bằng mà trôi như vậy.   Đến một ngày thật biết ơn chị Nguyễn Dương  giúp tôi bén duyên với những buổi học zoom SỨ MỆNH NGƯỜI THẦY, HÀNH TRÌNH GIEO TRỒNG HẠNH PHÚC, tôi như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa, chiếc nôi ngừng bỗng gặp cách tay đưa. Cảm xúc, suy nghĩ lẫn lộn: vui sướng có, hạnh phúc có, tự trách bản thân có, thương học trò có… Và tôi quyết tâm vuọt qua rào cản của bản thân để đến với NGƯỜI TRUYỀN LỬA, chỉ thấy hối tiếc, hối tiếc vì sao bây giờ mình mới được biết đến cô Khánh Ngọc và Cộng đồng NTL. Nâng tầm nhận thức, hiểu mình hiểu vật, thay đổi góc nhìn, nâng cao tần số rung động để CUỘC ĐỜI THAY ĐỔI TỪ ĐÂY.    NTL đã cho tôi chạm tay đến hạnh phúc thực sự, hạnh phúc trong gia đình, hạnh phúc khi đến trường với đồng nghiệp, hạnh phúc với mỗi giờ lên lớp được thấy những nụ cười, những ánh mắt háo hức của học sinh mà tôi chưa bao giờ thấy, hạnh phúc với những buổi trưa không ngủ ngồi chuẩn bị bài, hạnh phúc với mọi người xung quanh…  Xin được cảm ơn và vô cùng Biết ơn bố mẹ, biết ơn em gái Nguyễn Thị Thùy An , biết ơn anh bạn Dinh Huan , biết ơn gđ đã luôn ủng hộ, biết ơn Cộng đồng NTL đã cho em được hạnh phúc.    BẠN CÓ MUỐN HẠNH PHÚC THẬT NHIỀU GIỐNG NHƯ TÔI??? Hãy đến với DHTC - NGƯỜI TRUYỀN LỬA  để tự mình khám phá và tìm đến hạnh phúc của chính mình bạn nhé!

Đặt vấn đề (2p): Có một tác giả rất nổi tiếng - Nhà thơ Đỗ Trung Quân đã viết nên 4 câu thơ như thế này: «Quê hương là gì hở mẹ/ Mà cô giáo dạy phải yêu/ Quê hương là gì hở mẹ/ Ai đi xa cũng nhớ nhiều» Vậy, theo con, quê hương là gì ? Hôm nay, cô cùng các con sẽ cùng nhau tìm hiểu chủ đề này để trả lời cho tác giả nhé !  Hoạt động 1 - Quê hương trong con là… (5p) - Yêu cầu HS nhắm mắt lại và lắng nghe tiếng nhạc du dương, hình ảnh gì hiện lên trong đầu con khi con nghĩ đến 2 chữ Quê hương ? Hình ảnh ấy mang lại cho con cảm xúc gì ? (1 phút) - Yêu cầu HS ghi nhanh ra giấy/vở hình ảnh và cảm xúc mình vừa cảm nhận (1p) - Gọi một số HS chia sẻ. Quê hương trong con là…(3p) - HS: có thể đưa ra nhiều hình ảnh và cảm xúc khác nhau như hình ảnh mẹ, những bữa cơm gia đình, những lần được về quê…; cảm xúc thấy ấm áp, gần gũi… GV ghi lại những điều đó lên phần nháp của bảng.  Hoạt động 2 - Ấn tượng quê tôi! (15p) 2.1. Hoạt động cá nhân (2p): GV phát phiếu cho mỗi HS. HS hoạt động cá nhân, trả lời 03 câu hỏi bằng cách viết vào phiếu của mình. Câu hỏi Trải nghiệm của con Trải nghiệm của bạn… Trải nghiệm của bạn… (1) Quê của con ở đâu? (2) Những hình ảnh hay món ăn gì con nhớ nhất khi về quê? (3) Con tham gia những hoạt động nào ở quê? 2.2. Chia sẻ nhóm 3 (5p): Chơi trò chơi kết đoàn để tạo nhóm 3 bạn (2p), chia sẻ và ghi lại các trải nghiệm của bạn vào phiếu ghi (3p). GV sẽ gọi ngẫu nhiên 1 bạn lên chia sẻ về mình và 02 bạn còn lại trong nhóm. 2.3. Chia sẻ chung với lớp (5p): - GV gọi ngẫu nhiên 1 nhóm lên chia sẻ. Cô ghi nhanh lại tên vùng quê + đặc điểm của các vùng quê đó lên bảng. - GV gọi một nhóm khác có những vùng quê khác sao cho số vùng quê ghi lại trên bảng khá đa dạng (4-5 vùng miền khác nhau). Sau đó cô hỏi lớp có những bạn nào có quê trùng với các miền quê trên bảng. - Vậy, qua việc chia sẻ vừa rồi, các con có nhận xét gì về Quê hương? Con cảm thấy như thế nào khi chia sẻ với bạn về quê hương của mình? --> Mỗi người đều có quê hương, có thể cùng quê hoặc là các miền quê khác nhau. Những người có cùng quê được gọi là “đồng hương”. --> Mỗi miền quê đều có những đặc điểm riêng, đặc sản, truyền thống riêng …rất đáng tự hào.  Hoạt động 3 – Quê hương Việt Nam (13p) - Chơi trò chơi Kết đoàn, tạo nhóm 4 người (2p) - GV dẫn dắt: Mỗi người trong chúng ta đều có thể có 1 quê hương khác nhau, nhưng tất cả chúng ta đều có một quê hương chung. Đố con biết đó là nơi nào? --> Quê hương Việt Nam! - GV đưa tình huống: Giả sử con có cơ hội ra nước ngoài hoặc gặp gỡ bạn bè quốc tế đến Việt Nam, con sẽ giới thiệu những điều gì đáng tự hào của đất nước Việt Nam mình cho bạn bè quốc tế? Làm việc nhóm 4 người, cùng thảo luận và liệt kê ra 05 điều mà con tự hào nhất về quê hương Việt Nam mình. - Một vài nhóm được bốc thăm ngẫu nhiên để báo cáo, các nhóm khác bổ sung (3p). GV ghi những điều tự hào về quê hương Việt Nam mà các con tìm ra lên bảng. - GV cho HS nghe bài hát Việt Nam – Quê hương tôi! Chúng mình cùng nghe một bài hát rất hay về Việt Nam và thử xem những hình ảnh xuất hiện trong bài hát này có trùng với những điều các con vừa tìm ra không nhé. Khi nghe, các con hãy nhắm mắt lại, thả hồn mình theo tiếng nhạc và để cho trí tưởng tượng của mình được hình dung ra các hình ảnh có trong lời bài hát nhé! Và hãy để ý đến cảm xúc của mình khi nghe bài hát đó (3p). - Yêu cầu 1-2 em chia sẻ cảm xúc sau khi nghe bài hát (2p)  Hoạt động 4 – Quê hương là gì hở mẹ? (7p) - Bây giờ, con lại một lần nữa nhắm mắt lại và để cho 2 tiếng Quê Hương vang lên trong đầu con. Khi nghe đến 2 tiếng đó, con hình dung ra điều gì? Những hình ảnh nào? Cảm giác của con như thế nào khi những hình ảnh ấy xuất hiện? Và con thấy mình mong muốn làm điều gì cho quê hương của mình? (1p) (trong khi HS nhắm mắt lại và tưởng tượng về hình ảnh Quê hương theo tiếng nhạc, GV vừa dẫn dắt, vừa đi các nhóm và phát cho mỗi bạn một mảnh giấy hình trái tim mà cô đã cắt sẵn) - Bây giờ, khi nghe cô đếm từ 3-1, con hãy từ từ mở mắt ra và viết vào tờ giấy có hình trái tim của mình 02 điều: (1) Quê hương trong con là… và (2) Con muốn làm gì cho quê hương mình? Để HS viết trong khoảng 02 phút. - Vậy, quay lại với 4 câu thơ của nhà thơ Đỗ Trung Quân ở đầu bài: «Quê hương là gì hở mẹ/ Mà cô giáo dạy phải yêu/ Quê hương là gì hở mẹ/ Ai đi xa cũng nhớ nhiều» Con sẽ trả lời câu hỏi này của tác giả như thế nào? - Gọi 1 – 2 bạn chia sẻ những điều mà các bạn viết trong trái tim của mình. Sau đó cho cả lớp dán các trái tim đó lên tờ giấy A1 có in hình bản đồ Việt Nam (hoặc các con tự dán và tạo hình lên giấy A1 trắng; hoặc có thể để HS dán trái tim đó vào chính vở văn của mình), để mỗi lần đến lớp hoặc mở vở ra học, con lại được nhắc nhở về hình ảnh Quê hương mình (3p) - Trong khi các bạn làm, GV bật bài hát Quê hương – phổ nhạc bài thơ của nhà thơ Đỗ Trung Quân.  Bài tập về nhà (1p): mỗi bạn sưu tầm 03 bài hát/bài thơ/câu ca dao/tục ngữ nói về tình yêu quê hương đất nước, truyền thống tập tục của quê hương Việt Nam mình.

YÊU THƯƠNG …VÀ KỈ LUẬT!!! (Phần 1)  Có người hỏi mẹ rằng khi mẹ rất là giận thì mẹ như thế nào? Hoặc có khi nào mẹ..oánh đòn Cún không nhỉ??? Có chứ con nhỉ, oánh nhiệt tình phải không con? Nhà mình có tới 5 cái roi mây mà bố Tùng đã phải cất công về tận quê ngoại ở Thái Bình để mang lên, rồi phơi cho khô, và để …mỗi phòng 01 cái mà lại. Phải sử dụng nó cho …bõ công lấy lên chứ, kakaka. Nhớ ngày đầu mẹ cầm cái roi mây mà bố mang lên, lúc đó Cún mới khoảng 4-5 tuổi gì đó. Mẹ đã vụt thử vào…chân của mình xem nó đau như thế nào. Nhưng có lẽ tự mình vụt mình nên chưa dùng hết sức, thấy nó cũng khá đau đấy. Và rồi, bỗng vút một phát, nghe đau điếng ở phần đùi, đau lắm luôn ấy. Hóa ra là Cún không biết gì, cầm roi quật thẳng vào đùi mẹ. Mẹ vừa đau, vừa tức, vạch chỗ đùi lên thấy có một “con lươn” đỏ hồng nổi lên. Điên thật! Mình chưa kịp oánh nó, mà nó đã …oánh mình như này. Cơ mà mẹ có thêm một cái trải nghiệm là khi người khác vụt mạnh bằng roi mấy thì…rất là đau (mặc dù lúc đó Cún nhỏ xíu à, nên cũng không phải là mạnh lắm. Chứ nếu là bố Tùng mà vụt thì…toi rồi). Nói thật là ngày xưa mẹ cũng bị bà ngoại oánh một số lần, nhưng không có “đồ chuyên dụng” như này, chỉ là bà tiện tay cầm cái gì thì oánh ngay bằng cái đó, như đũa cả, muôi, quạt nan, chổi…hoặc một số cái gì gì nữa mẹ không nhớ hết (chứng tỏ cũng …nhiều nhiều đấy chứ chẳng phải vài lần như mẹ …cố tình lịch sự ở trên đâu). Công nhận là đánh bằng roi mây đau hơn mấy cái đó nhiều, nhưng được cái là roi rất mềm, đánh vào phần mông hoặc phần bắp chân thì rất đau nhưng lại dịu nhanh và không hề nguy hiểm, gây thương tổn đến phần xương. Mẹ thấy phục các cụ thật đấy, vì phát hiện ra cái “công cụ răn đe” rất hiệu quả nhưng cũng rất an toàn này. Mà kể từ đó, mỗi lần bố Tùng cầm cái roi vẩy vẩy để trêu mẹ, nghe tiếng nó kêu “vút, vút” là mẹ cũng …hơi hãi, chỉ sợ chẳng may nó lại phi thẳng vào đùi như lần trước thì…đau lắm!!! Và rồi từ đó đến giờ, từ lúc Cún khoảng 4 - 5 tuổi đến lúc con học lớp 7, đã có 02 lần mẹ sử dụng đến “công cụ” đó!  LẦN 1 – CÂU CHUYỆN TREO QUẦN ÁO! Cún có một thói quen rất là xấu là cứ thay quần áo xong là để nguyên quần áo ngủ dưới đất, quên không treo lên mắc. Rất nhiều lần mẹ đã nhắc nhở Cún chuyện đó rồi mà con vẫn quên. Rồi đến một hôm, mẹ nghĩ rằng cần đến “biện pháp cứng rắn” hơn để con có thể nhớ! Nhân buổi tối con học bài xong, mẹ vào nằm cạnh Cún trên giường và bắt đầu …thương lượng. Mẹ: Cún này, mẹ thấy việc con quên treo quần áo sau khi thay xong rất không đẹp. Quần áo bị để dưới đất trong rất luộm thuộm và mất vệ sinh con ạ. Cún: Thì con cũng không cố tình quên đâu, mà nó cứ quên đấy. Mỗi lần thế thì mẹ nhắc con, con sẽ treo lên mà. Mẹ: Nhưng mẹ nhắc con rất nhiều lần, và mẹ thấy MỆT vì điều đó. Hơn nữa, không phải lúc nào mẹ cũng ở cạnh để nhắc con được. Sau này cũng vậy, còn có nhiều việc con phải tự nhớ để làm, chứ không thể phụ thuộc vào sự nhắc nhở của mẹ, hay của bà nội được. Cún: Vậy con phải làm sao? Con toàn bị quên thôi. Mẹ: Thực lòng, mẹ thấy là con chưa để tâm để nhớ chứ không phải con không nhớ được. Mẹ đã nhắc con nhiều lần, là làm việc nhỏ mình cũng nên để tâm mà, đúng không? Nếu việc nhỏ mình làm không đến nơi đến chốn thì liệu mình có thể làm những việc lớn một cách cẩn thận không con? Cún: Vâng, con biết rồi. Việc nhỏ không làm được thì việc lớn cũng đừng có mơ! Mẹ: Mẹ nghĩ là với việc con rất hay quên treo quần áo này, thì đã đến lúc chúng ta cần sử dụng đến những công cụ cứng rắn hơn để nhắc nhở con rồi. Nếu lần tới mà con vẫn quên không treo quần áo lên, thì theo con, mẹ nên phạt con mấy roi? Cún (ngẫm nghĩ 1 tí): 1 roi thôi mẹ nhé! Đi mà, 1 roi thôi. Con sẽ nhớ, thật đấy! Mẹ: Khôn thế! Được rồi, vậy chúng ta thống nhất là nếu con quên thì mẹ sẽ phạt con 1 roi cho mỗi lần quên nhé! Nhưng con nhớ là roi mây đánh rất đau và mẹ sẽ quật rất mạnh đấy! Cún: Con biết rồi. Thỉnh thoảng bố cũng cho con nếm mùi rồi mà! Mẹ: Nhưng mẹ đảm bảo là mẹ đánh sẽ đau hơn bố rất nhiều đấy. Bố còn vụt nhẹ nhàng, chứ mẹ sẽ quật mạnh và rất đau đấy! Mà, mẹ sẽ cho con thêm 03 lần giúp đỡ nữa. Nếu sau 03 lần này mà con vẫn quên, thì lần thứ tư, con chịu đòn, được không? Cún: OK, con đồng ý luôn. Và rồi,... - Mẹ nhìn thấy có 1 cái quần màu xanh lá cây dưới đất! Lần nhắc số 1! ….. - Có một cái áo may ô màu trắng cạnh đầu giường. Lần nhắc số 2! …. - Có cái quần đùi hoa rơi dưới đất. Lần nhắc số 3 nhé! Lần sau chúng ta áp dụng hình phạt 1 roi nhé! Và rồi, một buổi tối, khi mẹ đi ngang phòng Cún: Mẹ: Cún ơi, mẹ lại thấy có 2 cái gì đó ở dưới đất kìa! Cún đang chơi ở phòng khách, vội vã chạy vào xem. Thôi chết rồi, con quên, con xin lỗi nhé, mẹ tha thêm cho con 1 lần này nữa, nhé, nhé! Nô, nô, nô, nô (mẹ làm động tác giờ một ngón trỏ lắc qua lắc lại thể hiện việc không khoan nhượng)! Làm gì có chuyện đó! Con đã được giúp đỡ 03 lần rồi, đúng không? Lần này chúng ta cứ tiến hành theo luật thôi! Mẹ đi sang phòng bố lấy roi mây, rồi yêu cầu Cún nằm úp mặt lên giường. Cái mông Cún nhô lên cong cong. Cún vừa nằm xấp, vừa ngoái cổ lại để xem số phận cái mông của mình, vẻ mặt rất là hối lỗi, cầu xin nhưng không hiệu quả, nên thôi. Trước khi oánh, mẹ cầm roi vẫy vẫy, rồi hỏi Cún: Mẹ: Cún, con biết vì sao mẹ đánh con rồi chứ? Con nhắc lại xem vì sao nào? Cún: Vâng, con biết rồi. Con không treo quần áo lên, để mẹ nhắc nhiều lần. Mẹ: Vậy mẹ sẽ đánh rất đau, con chịu không? Cún: Con chịu, nhưng mà…mẹ đánh nhè nhẹ thôi nhé! Mẹ: Không, mẹ sẽ đánh đau, mẹ đã nói từ trước rồi, con nhớ chứ! Bây giờ con nằm úp mặt xuống đi, thả lỏng người ra, đừng ngửng đầu lên. Con sẵn sàng chưa? Cún: Con xong rồi, mẹ đánh đi! Và rồi, vút một tiếng! Cún giãy nảy lên: Oái, đau quá! Mẹ chơi ăn gian! Mẹ: Mẹ ăn gian đâu? Mẹ đánh con đúng 1 roi còn gì! Cún (vừa xoa chỗ bị vụt) vừa trình bày: Mẹ vụt lệch sang phần lưng con 1 ít rồi đây này! Rồi chìa “con lươn” ra cho mẹ xem. Của đáng tội, lần đầu mẹ oánh kiểu này nên chưa có kĩ năng thật, oánh trượt 1 ít, “con lươn” nằm vắt cả sang phần thắt lưng! Mẹ: Thế à, mẹ xin lỗi nhé. Mà lưng với mông thì cũng có khác nhau là mấy đâu! Cún: Khác chứ lị. Mông là con có tới 2 lớp quần, còn lưng thì chỉ có 1 lớp áp thôi, đau hơn chứ! À, ra là thế, hóa ra là cu cậu cũng đã có tính toán từ trước rồi. Mẹ phì cười với tính toán rất hợp “logic” của Cún. Mẹ vừa xoa lưng cho Cún, vừa xoa dịu: Thôi, mẹ xin lỗi nhé, chưa có kĩ năng nên oánh trượt 1 ít. Mà lận này mẹ mới “vận có 6 thành công lực” thôi đấy! Lần sau mẹ hứa sẽ vận nội công cao hơn và oánh chính xác hơn, được không? Cún: Thôi, con xin. Lại còn có lần sau nữa thì con tiêu tùng à! Cả mẹ và Cún cùng cười, dường như chẳng hề có một trận chiến nào vừa xảy ra. Nhưng cũng từ đó đến giờ, mẹ chưa phải oánh Cún thêm 1 roi nào về việc treo quần áo nữa! Nhưng còn …việc khác thì vẫn có thể …oánh chứ, con nhỉ? Lần 2 mẹ dùng roi, mẹ còn kể cho Cún nghe một trích đoạn trong truyện Tam quốc diễn nghĩa nữa cơ, Cún có nhớ không nhỉ? Thôi dài phết rồi, để lần tới mẹ…viết tiếp vậy!!! Mà theo các cậu, trận chiến của mẹ con tớ vậy có đủ ...BÌNH AN chưa nhỉ?

Thỉnh thoảng, mẹ và Cún hay chơi trò chơi NHẬN DIỆN TÌNH YÊU, kiểu như: Mẹ: Đố Cún kể ra 03 biểu hiện của việc bố Tùng yêu mẹ? Cún (ngẫm nghĩ): Thì bố dậy sớm đưa mẹ đi làm này; bố mua quần áo cho mẹ này; bố không làm ngành điện nữa mà về hỗ trợ đi dạy cùng mẹ này. Mẹ: Ờ há, vậy 03 biểu hiện là bố rất yêu con? Cún (lại nghĩ): Thì bố đưa con đi học này (cái này có ké của mẹ không đấy???); bố mua đồ chơi cho con; bố chơi game với con… Rồi thì hôm nay, con lại có cơ hội để có thêm ...NHỮNG GÓC NHÌN KHÁC!!! Chả là hôm nay cả khối 7 hơn 120 cô cậu đi học trải nghiệm trên Ba Vì (học 1 ngày/tuần), cơ mà cuối buổi chỉ có 02 ông là mặt mày nhọ nhem, màu mè bôi khắp cả mặt mũi và quần áo, trông y hệt 2 chú MÈO MẶT NHỌ vậy. Khỏi nói lúc gặp bố Tùng, Cún đã được “nghe” những “bài ca” nào, từ vụ “bẩn thỉu” cho đến “nghịch ngu như trẻ con lớp 1”, đến “không biết bao giờ mới lớn được”… Chàng ta cũng biết rằng mình có lỗi, nhưng “chịu trận” những phút như thế thì …ai mà chả ấm ức (trong đầu thể nào cũng nghĩ kiểu: Hay mà, sao mà bố biết bọn con vui như nào; người lớn chỉ suốt ngày thích sạch sẽ thôi, chán chết…bla…bla…). Mẹ không nói gì thêm vì không nỡ đổ thêm dầu vào lửa, và mẹ biết nói lúc này con cũng chẳng tiếp thu được. Bởi con còn đang bận xử lý cái khối cảm xúc ấm ức trong lòng đó thì còn đâu chỗ cho việc nhận ra các bài học nữa. Mẹ chỉ yêu cầu Cún đi tắm rửa, kì cọ mặt mũi chân tay cho thật sạch sẽ và tự vò tay những chỗ dính màu trên áo trước khi bỏ quần áo vào máy giặt. Trong lúc ăn cơm, bố vẫn còn hơi giận nên thỉnh thoảng vẫn nói mấy câu hăm dọa (kiểu lần sau mà như này thì đừng trách; sao mãi mà không lớn vậy con?...). Mẹ biết là không nên nói thế, nhất là những lúc ăn cơm, nhưng cũng lại …im lặng thôi chứ biết làm sao? Giờ mà mẹ nói thêm điều gì, hoặc ngăn bố, thì …cục giận của bố sẽ to lên gấp đôi cho mà xem. Thôi, cứ coi như là đấy là HẬU QUẢ mà con cần phải nhận vì cái tội bôi màu toe toét cả lên mặt và lên quần áo đi (nói thật là mẹ thấy nếu con đã bôi rồi thì cũng không sao, nhưng nếu con đừng làm thế thì đương nhiên là …tốt hơn rồi). Mà sau này trong cuộc sống, con sẽ còn phải đối diện với đầy những lúc ấm ức như thế này; ví dụ đầy người sẽ mắng hay chỉ trích con vô cớ (bố là còn có cớ đấy!), hoặc cũng có khi con chẳng làm gì, mà một tên “đại ca” nào đó vẫn có thể …tát vào mặt con như thường. Nên bây giờ chịu ấm ức một chút …cũng chẳng sao, coi như là để con luyện tập đi, mẹ nghĩ thế! Đợi mọi thứ xuôi xuôi, Cún hoàn thành bài tập xong, mẹ vào phòng ôm lấy Cún từ sau lưng, thơm lên cái đầu trọc lốc và vẫn còn dính vài vệt sơn do con kì chưa sạch. Cứ vậy một lát, rồi mẹ hỏi: Sao hôm nay con lại bôi màu hết lên mặt mũi và quần áo thế? Có chuyện gì thú vị không kể cho mẹ nghe với nào? Cún (khá là hào hứng): À, sau tiết mĩ thuật, bọn con còn thừa một ít màu. Con với bạn N.P chơi trò oẳn tù tì, đứa nào thua thì bị quệt 1 vệt lên mặt, giống hồi xưa mẹ kể là mẹ với các bạn hay lấy nhọ nồi quệt lên mặt nhau ý. À, thì ra là thế, lại bắt chước và …nguyên nhân chính lại là từ Mẹ cơ đấy! Mẹ: Vậy à, thế thì thú vị thật nhỉ. Mà con biết không, ngày xưa nhọ nồi là tự nhiên, không độc hại; còn màu acrilic này là hóa chất, không phải loại màu để vẽ mặt như hôm Halloween. Các con bôi lên mặt, chẳng may nó “ăn da”, bị dị ứng rồi sưng hết mặt lên thì sao? Cún: Nhưng con có bị làm sao đâu, con rửa phát là hết ngay rồi đây này. Mẹ: Đấy là may mắn da con lành nên không bị dị ứng. Nhiều người bị rồi con. Mà nếu chẳng may bạn của con bị thì sao? Cún có vẻ lăn tăn và bắt đầu xuôi xuôi về vụ màu này có thể không tốt cho da. Mẹ nhân cơ hội, lại bồi thêm: Thế mẹ đố con biết vì sao bố lại giận và mắng con như vậy? Cún: Thì bố thấy con bôi màu bẩn, lại không tốt cho da nữa. Mẹ: Không tốt cho da thì sao? Sao vì thế mà bố lại mắng con? Cún (bắt đầu nhận ra): Vì bố lo cho con ạ. Mẹ: Đúng rồi con ạ. Bố vì yêu con và lo cho con nên mới mắng con như vậy. Nếu bố của bạn khác nhìn thấy con như thế, thì các bác có mắng con không? Cún: Không ạ, có thể các bác chỉ cười con thôi. Mẹ: Con thấy không, đôi khi bố mẹ mắng con không phải vì ghét, mà là vì yêu và lo cho con, không muốn thấy con làm những điều dại dột và có hại cho bản thân con. Những lúc ấy có thể bố mẹ cũng nóng vội, chưa kiểm soát được cảm xúc của mình và thể hiện tình yêu theo cách đó. Nên đôi khi, có ai đó mắng mình, cũng có thể đó là biểu hiện của tình yêu mà họ dành cho mình, chỉ là theo một cách khác thôi, con hiểu không? Cún (gật gù): Vâng, con hiểu rồi mẹ ạ. Mẹ: Vậy con có giận bố nữa không? Cún: Không ạ, con không giận nữa ạ, con biết là bố lo cho con ạ. Mẹ: Đúng rồi con. Mà con có nghĩ đến việc bạn của con cũng có thể sẽ bị mắng như bố đã mắng con không? Nếu bạn N.P bị mắng, mà có thể còn “dữ dội” hơn cả con nữa vì chẳng may bố mẹ bạn ấy nóng tính hơn mẹ, thì con thấy sao? Cún (bắt đầu do dự): Ờ, vâng, con chưa nghĩ đến việc ấy ạ. Nếu bạn bị mắng thì đúng là khổ cho bạn ấy. Mẹ: Vậy qua chuyện này, con thấy điều gì? Mỗi khi mình làm một việc gì đó, mình nên cân nhắc đến những gì? Cún: Thì xem nó có hại gì cho mình không? Có làm người khác bị hại lây không? Mẹ: Chuẩn luôn. Thế con còn học được điều gì nữa về tình yêu thương không? Cún: Thì có lúc bố mẹ mắng cũng là thể hiện tình yêu thương. Mẹ: Đúng rồi con. Ngoài ra, có những lúc con làm điều gì đó chưa đúng, bố mẹ có thể sẽ phải ngăn con, đặc biệt là những lúc ở ngoài đường hoặc lúc đông người, không tiện để giải thích cho con hiểu ngay được. Lúc đó, bố mẹ sẽ chỉ nói “KHÔNG” hoặc giơ tay ra hiệu con đừng làm, thì con nhớ là việc đó không được phép con nhé. Lúc ấy con cứ tạm thời tin tưởng và chấp nhận quyết định đó của bố mẹ. Sau đó, có thời gian và mình có thể nói chuyện riêng tư, bố mẹ sẽ giải thích cho con hiểu tại sao, con hiểu và nhớ không? Cún: Vâng, con hiểu rồi ạ. Mẹ lại ôm Cún vào lòng, thơm lên cái đầu trọc lốc của Cún. Cún cao bằng mẹ rồi, và có thể là chỗ dựa vững chắc cho mẹ rồi đấy. Mẹ mong con hiểu được rằng cuộc sống đôi khi khá phức tạp và mỗi khi làm gì, con có thể nên cân nhắc một chút. Mẹ cũng mong con luôn có góc nhìn tích cực, để có thể nhận biết được tình yêu thương đang tồn tại ở khắp nơi xung quanh con, có thể dưới dạng này hay dạng khác. Nếu con thực sự hiểu được điều đó, con có thể thấy rằng mình thật là may mắn vì …còn được bố mắng cho vài trận mỗi ngày, con nhỉ? Có một cuốn sách mang tên CHA MẸ VỪA ĐỦ TỐT (hình 4) – cuốn sách mà mình khá thích vì sự ngắn gọn, xúc tích, và …vừa đủ để cho những ông bố, bà mẹ thực hành. Thực hành 03 điều thôi, thay vì phải là 30 hay 300 điều để …giúp con trở thành một đứa trẻ hạnh phúc! Và, 03 viên ngọc quý mà các ông bố, bà mẹ có thể tặng con mình, đó là: (1) Cảm giác gắn bó và an toàn (2) Tư duy học hỏi và phát triển (3) Khả năng thấu cảm để có thể sử dụng được “trí thông minh của …trái tim” Thế thôi, 03 điều ấy là …vừa đủ!!! Nếu bạn đọc câu chuyện trên, bạn nhận ra 03 điều đó được đề cập đến như thế nào? Mỗi ngày, có thể dành cho con khoảng 10 – 15 phút để nói với nhau những câu chuyện có chất lượng, vậy là vừa đủ rồi, bạn nhỉ??? Nếu có thể, thì hãy đọc nguyên cuốn đó đi để...cùng nhau thảo luận cho nó...rôm rả nhé!!!

Tối qua, mẹ với Cún có một cuộc trao đổi về vấn đề NGU NGƯỜI THỂ HIỆN! Và đến lúc này mẹ mới biết đến thuật ngữ của tuổi teen: NGU NGƯỜI THỂ HIỆN! Cún với bố đi mua bể cá về, gặp mẹ, Cún hào hứng kể: Vừa nãy, con với bố đi trên đường, gặp một đồng chí NGU NGƯỜI THỂ HIỆN. Mẹ: Là sao? mẹ chưa hiểu? Cún: À, là một anh đi xe máy trên đường. Anh ấy bốc đầu xe phải cách mặt đường 20 – 30 cm mẹ ạ. Mẹ: Thế à. Thế theo con như vậy có hay không? Anh ấy làm như vậy để làm gì? Cún: Không, anh ấy muốn thể hiện nhưng như thế nguy hiểm mẹ ạ. Thế mới bảo là NGU NGƯỜI THỂ HIỆN mà lại. Mẹ: À, thì ra là thế, giờ mẹ mới nghe đến thuật ngữ ấy đấy. Thế theo con thì mình có thể thể hiện bản thân bằng những cách nào khác mà không cần phải như cách anh ấy làm? Cún : Thì học giỏi ạ. Mẹ : Còn gì nữa không ? Cún : Đẹp trai ạ. Mẹ : Đẹp trai là trời phú rồi con. Thế nếu một ai đó không đẹp trai thì người ta có thể thể hiện bản thân bằng những cách nào khác ? Cún : Thì làm người tốt bụng. Nhưng mà đẹp trai thì sẽ được nhiều con gái thích. Mẹ (ngạc nhiên với phát biểu người lớn của Cún) : Kinh, Cún đã quan tâm đến con gái thích rồi cơ à. Thế nếu con là con gái, con sẽ chọn một bạn đẹp trai nhưng ích kỉ hay một bạn không đẹp trai lắm nhưng lại rất tốt, sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ người khác ? Cún (ngẫm nghĩ một tí) : Thì con chọn bạn tốt bụng. Nhưng dù sao đẹp trai thì vẫn có nhiều người thích. Mẹ : Đúng rồi. Đẹp trai mà lại tốt bụng nữa thì càng nhiều người thích đúng không con. Thế nếu cho con chọn, thì con sẽ chọn có ít bạn thích mình nhưng sẽ là những người bạn tốt, chơi rất thân và hiểu nhau, sẵn sàng giúp đỡ nhau hay là có thật nhiều bạn, nhiều người thích nhưng đến lúc khó khăn thì bạn bè lại chạy hết ? Cún : Con chọn ít mà chất, như kiểu lớp con bây giờ ấy, tụi con chơi rất thân với nhau, khác hẳn hồi lớp 3, chẳng đứa nào đến nhà đứa nào! Rồi Cún không nói gì nữa, chắc là đang nghĩ đến các bạn ở lớp. Lớp Cún có 5 anh con trai chơi rất thân với nhau, mẹ vẫn hay đùa là 5 chàng lính ngự lâm, đi đâu cũng thấy có nhau. Điều Cún thích nhất là được sang nhà các bạn chơi (hoặc mời các bạn về nhà mình), thậm chí có hôm mẹ của các bạn còn xin phép cho mấy đứa ngủ lại. Những bạn học thời thơ ấu, những đêm ngủ chung với nhau như thế này đúng là cực kì thú vị với lũ trẻ. Dù bà nội với bố có phản đối, thì mẹ cũng sẽ cố gắng để « đàm phán » giúp Cún vài phi vụ. Sau này con sẽ còn phải đi xa khỏi gia đình, và mẹ mong là ở nơi đâu con cũng đều có thể sống được, đều dễ dàng thích nghi. Vậy nên mẹ sẽ không quan tâm lắm đến « gia giáo, lễ nghĩa » mà cứ phải giữ rịt Cún ở nhà. Chỉ cần Cún phân biệt được đâu là NGU NGƯỜI THỂ HIỆN, đâu là bạn tốt và biết cách sống sao cho có thể có được những người bạn tốt lâu dài là được, đúng không con ?NGU NGƯỜI THỂ HIỆN!

(Câu chuyện này diễn ra ngày 8/11/2016, khi đó bạn Cún học lớp 5) Trên lớp Cún có một bạn rất hay bắt nạt các bạn khác, và bắt các bạn làm theo ý mình. Nếu không, bạn ấy sẽ dùng những từ ngữ không tốt để mắng các bạn, hoặc không cho bạn đó chơi cùng nữa. Cún rất bức xúc về chuyện này và trong lúc chuẩn bị đi ngủ, 2 mẹ con đã thảo luận về cách Cún có thể hành xử như thế nào cho ổn thỏa (các bạn đón đọc trong một câu chuyện khác nhé). Nhưng trước khi ngủ, để Cún yên tâm, mẹ có bảo rằng tối mai có nhiều thời gian hơn, mẹ sẽ kể cho Cún nghe về QUYỀN LỰC CỨNG và QUYỀN LỰC MỀM. Khi hiểu điều đó, sẽ giúp Cún hiểu được cách bạn kia đang làm và con dễ dàng lựa chọn cách sống hơn. Cún rất nhớ những điều mẹ đã hứa, mới lên giường mắc màn cậu chàng đã nhắc: Mẹ, hôm qua mẹ bảo sẽ dạy con cái gì cứng và mềm ấy nhỉ? Mẹ: À, QUYỀN LỰC CỨNG và QUYỀN LỰC MỀM con ạ. Cún: Nó nghĩa là như thế nào? Mẹ: Thế con nghe cụm từ QUYỀN LỰC CỨNG thì con liên tưởng đến điều gì? Cún: Con nghĩ là người có quyền lực, làm gì đó to to… Mẹ: Đúng rồi. Cụm từ này ám chỉ những người có địa vị, có quyền lực, ví dụ như là Giám đốc, hay là một vị trí lãnh đạo nào đó, hoặc cũng có thể là "đại ca" của một nhóm chẳng hạn. Thế chữ CỨNG ở đây con liên tưởng đến điều gì? Theo con, nó thể hiện cho sự áp đặt hay sự khuyên nhủ nhẹ nhàng? Các nhân viên, người dưới quyền sẽ làm theo họ vì điều gì? Cún: Con thấy nó thể hiện sự áp đặt. Mọi người sợ họ vì họ có quyền, vì họ là sếp, nếu không làm theo thì sẽ bị trừ lương. Mẹ: Con giỏi quá. Vậy theo con những người làm theo đó họ có thật sự vui vẻ để làm không? Họ có làm vì tự họ muốn làm không? Và hiệu quả làm việc của họ như thế nào? Cún: Không ạ. Họ phải làm thôi chứ tự họ không muốn ạ. Nên họ sẽ không làm hết mình. Mẹ: Đúng thế con ạ. Vậy QUYỀN LỰC CỨNG muốn ám chỉ những người có quyền lực trong một tổ chức nào đó, họ có quyền ra lệnh cho người khác làm cái này cái kia và mọi người làm theo là vì phải làm theo mệnh lệnh chứ trong thâm tâm họ đôi khi cũng không muốn làm. Do vậy họ không làm hết mình vì không phải họ làm cho họ mà chỉ là làm cho sếp thôi. Cún: Vậy nghĩa là bạn A lớp con đang thể hiện quyền lực cứng. Các bạn chơi với bạn ấy vì sợ bạn ấy chứ thật sự không thích cách mà bạn ấy chơi mẹ ạ. Mẹ: Đúng rồi con. Vậy theo những điều con cảm thấy về cách bạn làm, nếu chỉ có QUYỀN LỰC CỨNG thì có thể có được mối quan hệ tốt, có được lâu bền không? Mọi người sẽ như thế nào đối với mình? Cún: Không ạ, mọi người chỉ sợ bên ngoài thôi. Khi nào mình hết có quyền thì mọi người không sợ nữa, không làm theo mình nữa. Mẹ: Chuẩn đấy con. Vậy con hiểu QUYỀN LỰC MỀM là gì? Cún: Thì là thay vì sai bảo, mình sẽ nhẹ nhàng khuyên nhủ để mọi người làm. Mẹ: Đúng rồi con ạ. Thậm chí QUYỀN LỰC MỀM nói đến những người dù không có quyền hành, chỉ là người bình thường, không có chức vụ gì trên giấy tờ, nhưng họ có khả năng ẢNH HƯỞNG đến rất nhiều người khác. Con có hiểu không? Cún: Con hiểu rồi ạ. Mọi người nể phục họ và làm theo họ ạ. Mẹ: Đúng rồi con. Mọi người làm theo họ không chỉ vì nể phục, mà còn vì họ đang làm điều đó cho chính bản thân mình nữa vì những người có QUYỀN LỰC MỀM ảnh hưởng đến người khác bằng những giá trị họ mang lại cho cộng đồng. Mọi người làm theo họ vì khi làm vậy thì sẽ tốt cho chính mình con ạ. Vậy, con thử nghĩ xem nếu như thế thì hiệu suất làm việc của mọi người sẽ như thế nào? Cún: Như vậy họ sẽ làm hết mình ạ, vì họ đang làm cho chính mình mà. Mẹ: Đúng thế. Ngoài ra, người có QUYỀN LỰC MỀM còn có điểm gì khác so với người chỉ có QUYỀN LỰC CỨNG nữa? Cún: Họ được mọi người yêu quý chứ không phải là chỉ sợ ạ. Mẹ: Còn gì nữa con? Con thử đoán xem những người đó họ sẽ có đặc điểm như thế nào? Cún: Họ là người bình tĩnh, nói năng nhẹ nhàng, khuyên nhủ người khác chứ không ra lệnh ạ. Mẹ: Đúng rồi con. Ngoài ra, thì còn một điểm khác nữa là QUYỀN LỰC CỨNG thường phải phấn đấu một thời gian rất dài mới có được, thậm chí phải tranh đua với người khác. Còn QUYỀN LỰC MỀM thì có thể có được mà không cần tranh đua với bất kì ai, ngay cả một người bình thường cũng có thể có được. Vậy con muốn mình trở thành người có QUYỀN LỰC CỨNG hay QUYỀN LỰC MỀM? Cún: Con muốn trở thành người có QUYỀN LỰC MỀM ạ. Mẹ: Vậy theo con thì mình phải làm gì để có QUYỀN LỰC MỀM? Cún: Thì mình phải giúp đỡ người khác, nói năng nhẹ nhàng không quát mắng người khác. Mẹ: Đúng rồi con ạ. QUYỀN LỰC MỀM nói đến sự ảnh hưởng của mình đến người khác. Nếu một ai đó luôn quan tâm, giúp đỡ con, chỉ bảo cho con những điều đúng đắn thì con có yêu quý và làm theo họ không? Cún: Có ạ. Mẹ: Vậy nên khi con càng giúp đỡ được nhiều người thì sức ảnh hưởng của con càng lớn. Nhưng điều quan trọng nhất là họ lại rất yêu quý, tin tưởng con và con sẽ cảm thấy ấm áp và hạnh phúc vì điều đó. Thế theo con thì chỉ khi nào mình lớn lên, mình đi làm mình mới cần đến QUYỀN LỰC MỀM hay là mình cần đến nó ở mọi nơi? Cún: Ở mọi nơi đều cần ạ. Mẹ: Con thử lấy ví dụ cho mẹ xem nào? Cún: Thì ở lớp con hay giúp các bạn thì các bạn cũng yêu quý con. Mẹ: Đúng như vậy con ạ. QUYỀN LỰC MỀM có ở mọi nơi, ở lớp học, trong gia đình… Khi mình yêu thương, giúp đỡ, thể hiện được vai trò của mình với mọi người là con đang có được QUYỀN LỰC MỀM, chứ không cần con phải có chức vụ gì cao siêu cả. Vậy với mọi người, hay nói riêng là ở trên lớp, con chọn hành xử theo cách nào? Có theo cách của bạn A đó không? Cún: Không mẹ ạ. Con chọn bình tĩnh, giúp đỡ các bạn ạ. Mẹ: Đúng rồi. Con giỏi lắm. Đó mới là điều lâu bền con nhỉ? Hai mẹ con ôm nhau và Cún chìm vào giấc ngủ. Hi vọng là con sẽ luôn có QUYỀN LỰC MỀM trong lòng mọi người, con nhé!