( Bài : Cảnh đẹp quê hương ( tiết 2)- HĐTN lớp 2 - Bộ KNTT ) Mục đích: Trẻ giới thiệu được cảnh đẹp quê hương Lập kế hoạch cho chuyến tham quan của lớp vào tiết sau HĐ1: Chia sẻ nhóm đôi kiểu băng chuyền giới thiệu về cảnh đẹp quê hương em ( mang theo tranh ảnh đã chuẩn bị) Trình bày trước lớp những cảnh đẹp ấn tượng. ( 5-6 cảnh đẹp)  HĐ2: Chọn 1 điểm tham quan cho lớp theo các tiêu chí cho trước thống nhất được điểm tham quan HĐ3: Hoạt động nhóm 6( 8 phút) lập kế hoạch tham quan theo gợi ý. Cử đại diện nhóm trình bày trước lớp. Các kế hoạch sẽ không giống nhau. Nhiệm vụ của các nhóm ngòi trình bày kế hoạch còn đưa ra lý lẽ để mọi người thấy kế hoạch của mình ưu việt, hợp lý!   Ui là trời, các thầy cô sẽ bất ngờ cho mà xem.

Phần lớn chúng ta cho rằng khi trẻ nhỏ cần tránh cho chúng tiếp xúc với tiền. Tránh càng lâu càng tốt. Vì tiêu tiền sớm trẻ sẽ sớm hư. Thực trạng ở trường mình. Ngày nào cũng có học sinh để quên, rơi đồ dù đã chụp ảnh gửi đến tất cả các cô giáo nhưng hầu như không có người nhận: từ quần áo, đồng hồ, kính, mũ, …. đến đồ dùng học tập và thậm chí cả tiền. Dịp sau Tết âm lịch là dịp mà số lượng học sinh được biểu dương nhặt được tiền rơi tăng đột biến! Vì sao vậy? Vì không trực tiếp tiêu tiền nhưng trẻ được tiêu tiền một cách gián tiếp qua sự đáp ứng chu cấp của bố mẹ vô điều kiện. Nên thường không thấy tiếc đồ đã mất và cũng không có ý thức giữ gìn. Vậy nên cần giáo dục về TIỀN cho trẻ Cô giáo nhà mình đã làm như vầy: Ghi nhận mọi sự nỗ lực cố gắng của các con bằng lời khen và phiếu tích điểm hoặc voucher có giá trị cũng bằng điểm quy đổi thành tiền ( ghi trên thẻ). Và cuối tuần tiết GDTT, màn vui nhất là màn hội chợ đổi quà. Thay vì mua phần thưởng ấn định thưởng đồng loạt cô giáo sẽ mở một tạp hoá với rất nhiều mặt hàng và học sinh sẽ dùng voucher của mình để mua các mặt hàng mình thích hoặc còn thiếu. Qua hoạt động này học sinh hiểu: + Muốn có “tiền” phải nỗ lực cố gắng thực sự. + Muốn có thứ mình thích phải có kế hoạch( có bạn tích điểm mấy tuần) để mua được thứ đồ dùng hoặc đồ chơi mình thích. + Cân nhắc trong việc ưu tiên cho việc “ sắm” đồ dùng nào? + Có nhiều tiền thì có thêm nhiều sự lựa chọn ( điểm cao cũng tương tự vì được lựa chọn nhiều hơn) Quan trọng nhất là học sinh được trải nghiệm việc tiêu “tiền” hiểu được giá trị của “tiền”và vui sướng vô cùng với phần thưởng tự mình được quyết định lựa chọn. Và dĩ nhiên khi được lựa chọn và bỏ một số “tiền” để đổi quà mình yêu thích đó không chỉ là động lực mà học sinh còn cực kỳ trân quý những món quà và giữ gìn cẩn thận. Tác giả: cô Song An

Trong giáo dục, rất nhiều giáo viên đặt trọng tâm vào việc truyền đạt kiến thức cho học sinh. Tuy nhiên, điều mà chúng ta thường bỏ qua chính là kiến thức chỉ giống như phần nổi của một tảng băng trôi. Theo các nghiên cứu, kiến thức chỉ chiếm 4% trong sự thành công của một người trẻ sau này. Vậy phần chìm, phần quyết định tới 96% thành công còn lại là gì? Đó chính là kỹ năng, năng lực, thái độ, và nhân cách sống. Hãy thử hình dung một trường hợp đơn giản. Một cô bán xôi bình thường, nếu biết cách quan sát để hiểu khách hàng của mình thích ăn loại xôi nào, biết cách thuyết phục thông qua kỹ năng marketing và giao tiếp, cô ấy hoàn toàn có thể thành công và sống một cuộc đời thịnh vượng. Những kỹ năng đó chính là yếu tố giúp cô ấy vượt xa chỉ là người bán hàng thông thường. Từ ví dụ này, chúng ta có thể thấy rõ, việc chỉ tập trung vào kiến thức mà bỏ qua kỹ năng sống là một sự lãng phí lớn. Thực tế, kiến thức hàn lâm thường chỉ có giá trị nhất thời. Sau mỗi kỳ thi, đa phần học sinh sẽ nhanh chóng quên đi những gì đã học. Ngay cả chúng ta, khi nhìn lại thời đại học, có mấy ai còn nhớ về vi phân, tích phân, hay cách giải phương trình bậc hai, nếu không làm công việc liên quan đến toán học? Những kiến thức ấy, dù quan trọng trong một thời điểm, không phải là yếu tố cốt lõi quyết định thành công lâu dài. Vậy nên, nhiệm vụ của người giáo viên không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà cần tổ chức các hoạt động học tập sao cho học sinh trở thành những người chủ động tìm kiếm kiến thức. Qua đó, các em có cơ hội phát triển kỹ năng, rèn luyện năng lực, và xây dựng thái độ sống tích cực. Chẳng hạn, khi dạy về bảo vệ động vật, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy, làm việc nhóm, và đặt ra những câu hỏi mở để các em suy ngẫm sâu sắc về giá trị của việc bảo vệ môi trường. Đây chính là cách để học sinh không chỉ hiểu bài học mà còn rèn luyện kỹ năng tư duy, hợp tác và sáng tạo. Cuối cùng, điều thực sự tạo nên thành công không chỉ nằm ở kiến thức. Sự phát triển toàn diện về kỹ năng, thái độ, và nhân cách mới là yếu tố quan trọng giúp học sinh trở thành những con người thành công trong tương lai. Vì vậy, chúng ta hãy cùng nhau thay đổi cách dạy học, đặt trọng tâm vào việc xây dựng những năng lực cần thiết cho thế hệ trẻ, giúp các em trở thành những công dân toàn diện và đầy tiềm năng.

Tôi từng có một tuổi thơ không mấy hạnh phúc. Bố mẹ tôi thường xuyên cãi nhau, và rất nhiều bữa cơm gia đình của tôi đã tràn đầy nước mắt. Dần dần, tôi trở thành một đứa trẻ bất cần đời, một học sinh cá biệt. Ở trường, tôi thường chơi với các bạn nam và tham gia nhiều trò nghịch ngợm. Một trong những kỷ niệm mà tôi nhớ nhất là lần bắn súng cao su vào... mông thầy hiệu trưởng. Đó là đỉnh điểm của sự bướng bỉnh và những cảm xúc tiêu cực trong tôi. Thậm chí, đã có lúc tôi muốn bỏ nhà đi bụi đời. Lúc đó, tại Hải Phòng, nổi lên phong trào đi học tiếng Anh vào buổi tối. Tôi xin tiền bố mẹ để đi học, nhưng lý do thực sự chỉ là muốn được ra khỏi nhà. Tuy nhiên, chính trong lớp học tiếng Anh ấy, tôi đã gặp một người cô giáo đặc biệt. Cô dạy tiếng Anh, nhưng trước đây là giáo viên chuyên Văn. Cô rất thích đọc sách và đã đọc rất nhiều. Trong những giờ giải lao, cô thường kể cho chúng tôi nghe nhiều câu chuyện văn chương và những tích truyện rất hay. Từ đó, tôi bắt đầu yêu quý cô và lao vào đọc sách. Tôi đọc những tác phẩm kinh điển như Không gia đình , Những người khốn khổ , Tiếng chim hót trong bụi mận gai , Tam quốc diễn nghĩa , và nhiều tác phẩm khác. Tôi đọc sách không chỉ vì đam mê, mà còn để có thể trò chuyện cùng cô. Mỗi khi cô nhắc đến một chủ đề, tôi đều muốn tham gia thảo luận. Dần dần, hai cô trò trở nên thân thiết. Nhưng cũng từ đó, tôi bắt đầu sợ một câu hỏi: “Ngọc học hành trên lớp thế nào?”. Tôi không biết phải trả lời ra sao, bởi tôi là một học sinh cá biệt, người từng bắn súng cao su vào thầy hiệu trưởng. Chính nỗi lo ấy đã khiến tôi thay đổi. Tôi lao vào học tập. Những đêm thức đến 11-12 giờ để học trở thành chuyện bình thường, dù khi ấy tôi mới chỉ học lớp 7, lớp 8. Kết quả là thành tích học tập của tôi cải thiện đáng kể. Chỉ trong thời gian ngắn, tôi từ một học sinh cá biệt trở thành lớp trưởng. Cuối năm lớp 9, tôi nằm trong ba học sinh của trường thi đỗ vào Trường Chuyên Trần Phú, Hải Phòng. Cánh cửa học tập và sự nghiệp tương lai của tôi bắt đầu mở ra từ đó. Đó là câu chuyện cuộc đời tôi. Từ một đứa trẻ hư, một học sinh cá biệt, tôi đã trở thành một đứa con ngoan, một học sinh giỏi. Và giờ đây, tôi là một người giáo viên hạnh phúc. Tất cả là nhờ sự giáo dục bằng tình yêu thương.

Lớp em tuần qua có biểu hiện rời rạc, một số em còn nghĩ rằng tính cách của mình khác biệt với một số bạn trong lớp nên cứ thui thủi chơi riêng. Sáng nay em lồng ghép bài học về tôn trọng sự khác biệt 1. Lớp trưởng tổng kết tuần qua về học tập, nề nếp. 2. Giáo viên nhận xét. HS lớp em khá ngoan nên cũng chỉ loanh quanh việc ít phát biểu hoặc ngủ gật trong giờ tự học. 3. Cả lớp tự viết vào sổ giá trị những điều mình làm được, chưa làm được và phương hướng khắc phục. 4. Sinh hoạt nội dung "tôn trọng sự khác biệt". - Bước 1: chơi trò chơi Ở NGOÀI KIA LÀ RỪNG RẬM (tham khảo trong cuốn Kỉ luật tích cực). GV in sẵn hình ảnh 4 con vật: sư tử, đại bàng, rùa, thỏ và dán 4 góc (có thể đổi con khác cũng được). Yêu cầu HS chọn 1 con mình muốn trở thành và đứng vào góc có dán hình con đó. GV phát tờ giấy ở nửa trên có in sẵn câu "Tại sao mình muốn thành sư tử?", nửa dưới in câu "Tại sao mình không muốn thành đại bàng, rùa, thỏ?". Tương tự cho 3 tờ giấy còn lại. Cho mỗi nhóm 5 phút liệt kê các lý do muốn và không muốn vào giấy. - Bước 2: mỗi nhóm cử đại diện lên đọc to lý do vì sao nhóm mình thích vật đó (ví dụ thích sư tử vì nó oai phong dũng mãnh), cử 1 em tình nguyện viên đọc 3 tờ giấy còn lại nêu lý do không thích con sư tử ( vì nó hung hăng, tạo cảm giác sợ hãi...). Tương tự như thế cho 3 con vật còn lại. Đảm bảo bước này cả lớp cười rần rần vì những lý do trời ơi đất hỡi kiểu như "tớ là tuổi con thỏ theo văn hóa Chăm nên tớ thích con Thỏ", "tớ không ưa con rùa vì nó chậm chạp mà thời 4.0 chậm thì lấy gì ăn" - Bước 3: hỏi HS học được bài học gì qua trò chơi vừa rồi. Các em sẽ trả lời được : con vật mà em thích có khi bạn ghét, ít nhất có 4 cách nhìn khác nhau về 1 con vật cả tốt lẫn xấu. GV sẽ chốt bài học: có nhiều cách để nhìn nhận một ai đó, điều mình không thích ở người này thì có khi ai đó lại thấy điều đó là tốt, giả sử mỗi bạn trong lớp mình là một con vật thì sẽ có gần mấy chục cách nhìn khác nhau về ai đó, mỗi người đều có ưu và khuyết điểm riêng, nên nhìn thấy điều tốt của bạn thì mới gần gũi nhau, lớp mới thành một tập thể đoàn kết được. - Bước 4: GV chuẩn bị sẵn các thẻ nhỏ, mỗi thẻ ghi tên 1 bạn và phát thẻ ngẫu nhiên trong lớp. Ai nhận được thẻ có tên bạn viết trong thẻ thì hãy viết vào mặt sau 1 điều tốt mà mình nhìn thấy ở bạn. Sau đó chạy quanh lớp tìm bạn và trao thẻ, bắt tay nhau nói "mình thích điều đó ở bạn". Bước này em thấy có nhiều em phấn khích khi đọc được nhận xét từ bạn mình, có em cảm động đứng như trời trồng hỏi "ủa tui tốt thiệt vậy hả". Xin chia sẻ vài dòng cùng quý thầy cô và xin lời góp ý ạ. Chúc quý thầy cô một tuần mới với nhiều niềm vui!

Tôi sinh ra trong một gia đình ở ngoại ô thành phố. Mẹ tôi là giáo viên Tiểu học, ba tôi là bộ đội nhưng từ khi mẹ sinh em tôi thì ba tôi ra quân và làm ngoài. Với nền kinh tế những năm 90 thì công việc của ba mẹ tôi chỉ đủ ăn. Tuổi thơ của tôi là những lần chứng kiến ba mẹ cãi nhau, thậm chí đánh nhau cả làng biết. Tuy vậy, ba mẹ tôi lại rất yêu thương chị em tôi. Ba tôi luôn tự hào về chị em tôi, còn mẹ thì luôn động viên chúng tôi. Khi tôi mới ra trường, đi dạy và phải lên tiết hội giảng, tôi lo lắng kể với mẹ. Mẹ chỉ nói "ui, con làm dư sức qua cầu". Chỉ cần câu nói ngắn gọn vậy thôi cũng khiến tôi tự tin hơn rất nhiều. Giờ học cô Ngọc, tôi mới thấy rằng ba mẹ tôi cũng giáo dục chị em chúng tôi theo kiểu "TRỒNG HOA THAY VÌ NHỔ CỎ". Lên lớp 10, tôi chuyển đến học trường THPT Trấn Biên trung tâm thành phố. Tôi lại còn mạnh dạn thi vào lớp nguồn để tạo áp lực cho bản thân phấn đấu. Và vào đây học, các bạn quá là năng động, sáng tạo khiến đứa "nhà quê" như tôi cảm thấy mình không theo kịp. Tôi đã tìm đến môn võ karatedo để có thêm sự tự tin. Tôi học võ cũng khá chăm chỉ nên thầy gọi vào tập cùng đội tuyển tỉnh và đi thi các giải lớn nhỏ trong nước. Hồi đó không hiểu sao, tôi thì khả năng có hạn mà cứ đấu giải là sẽ có ít nhất là huy chương đồng. Một là do bốc thăm loại trực tiếp, tôi được miễn vòng nên đã có giải, hai là đối thủ của tôi bỏ cuộc. Ngày đó thầy tôi hay nói số tôi hên nên thầy thích cho tôi đi đấu giải . Giờ học lớp NÂNG TẦM NHẬN THỨC- PHÁT TRIỂN BẢN THÂN, tôi mới ngẫm lại. Vì tôi vốn là người lạc quan, luôn suy nghĩ tích cực nên trạng thái điện từ nội tâm của tôi thường theo chiều hướng dương. Và đó chính là biểu hiện của VÒNG LẶP MAY MẮN. VÌ SAO TÔI CHỌN SƯ PHẠM? Ngày đó học xong lớp 12, tôi cũng muốn thi vào trường ĐH TDTT. Nhưng tôi cũng cảm nhận rằng con gái học thể thao thì vất vả. Và mẹ tôi cũng hay đùa bảo: "mày học võ vậy, mai mốt không bà mẹ chồng nào đồng ý đâu, về mày đánh con trai người ta thì khổ". Tôi cũng hơi sợ thật, nên tôi chuyển sang thi sư phạm. Tôi rớt đại học và chuyển nguyện vọng về học trường cao đẳng gần nhà. Tôi rớt mà mẹ tôi vui lắm. Mẹ đi khoe với họ hàng là tôi rớt thì đỡ tốn kém hơn cho gia đình. Đấy, có lẽ tôi giống mẹ mình tính lạc quan đó đấy ạ. Giờ tôi có gia đình rồi tôi mới hiểu nỗi lo của mẹ ngày đó. Trong trường sư phạm, tôi thích nhất là môn tâm lý học. Nhưng khi học, tôi cũng chỉ thu nhặt được là phải luôn bình tĩnh trong mọi tình huống. Nhưng tôi nhớ cô Mai dạy môn Tiếng Việt từng nói với chúng tôi rằng: "nếu các bạn không dạy hết lòng là các bạn có tội với nhân dân đó, vì tiền lương các bạn nhận được là từ nhân dân đóng góp". Vì thế khi đi dạy, tôi luôn cố gắng làm tốt công việc được giao, hết lòng với học sinh. Nhưng tôi vẫn thấy phương pháp của mình có gì sai sai. Những giờ hội giảng, tôi đều dạy trước và cài cho học sinh câu trả lời. Tôi vẫn còn quát học sinh để học sinh trật tự. Giờ tôi được học cô Ngọc, tôi mới vỡ ra được nhiều điều. Thì ra tôi đã tước đi cơ hội xử lí thông tin của học sinh, tôi đã "BẬT ĐÈN- CHO ĂN" thay vì "TẠO LỒNG" cho các bạn . Tôi không biết rằng học sinh chỉ tiếp thu được khoảng 10- 15 phút, quá thời gian đó các em sẽ xao nhãng và cần thay đổi trạng thái. Và điều cũng không kém phần quan trọng là 3 VÒNG TRÒN VÀNG và mô hình cây phương pháp dạy học. Học được điều này giúp tôi hiểu, khi dạy học sinh tôi phải bắt đầu bằng câu hỏi Why? Khi đặt câu hỏi phải rõ ràng. Người giáo viên cần cho người học hiểu rõ tại sao tôi phải học? Người giáo viên cũng cần hiểu rõ tại sao tôi cần phải thay đổi phương pháp dạy học để tiết học đạt hiệu quả tốt hơn. Tôi mới theo cô Ngọc từ tháng 10 năm ngoái thôi nhưng tôi cảm nhận tôi đã chuyển hóa rất nhiều. Tôi đã mở rộng đường biên chấp nhận của mình, luôn cố gắng tạo những hoạt động vui vẻ, áp dụng kĩ thuật dạy học tích cực cho học sinh thân yêu. Tuy tôi chỉ mới bắt đầu thay đổi, chặng đường phía trước còn dài và nhiều khó khăn, rào cản. Nhưng nhờ cô Ngọc , tôi đã có công thức suy nghĩ cho bản thân. Đó là tôi cứ đặt nghi vấn tích cực, hỏi điều mình mong muốn rồi câu trả lời sẽ xuất hiện thôi. Mình cứ làm việc xuất phát từ tâm thì mọi việc sẽ tốt thôi. Và cô Ngọc cũng từng nói rằng nếu bạn muốn bày tỏ lòng biết ơn cô thì hãy áp dụng cho chính bạn, cho học sinh, gia đình của bạn, không nên tung hô cô nhiều quá. Biết ơn cô Trần Khánh Ngọc , biết ơn đội ngũ các thầy cô trong BTC DHTC đã giúp tôi thay đổi, yêu nghề hơn.

Buổi học được tổ chức nhằm giúp các thầy cô thấu hiểu chương trình giáo dục phổ thông 2018, đặc biệt là những nội dung liên quan đến phát triển năng lực. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu ba trọng tâm chính:

Bạn có đang học hỏi rất nhiều nhưng cảm giác như kiến thức chỉ "ngủ yên" mà không thực sự biến thành kết quả? Video này sẽ giúp bạn hiểu về cách kích hoạt tiềm năng tiềm thức, xây dựng con đường tư duy rõ ràng, và ứng dụng kiến thức một cách thực tế. Qua đó, bạn sẽ thấy làm thế nào việc học tập nghiêm túc và chia sẻ hiện thực có thể mang lại sự thay đổi to lớn trong công việc và cuộc sống của chính bạn. Hãy xem để trải nghiệm sự chuyển hóa mạnh mẽ này!

Bạn có bao giờ tự hỏi: Tại sao một số người có thể kiên trì học đi học lại, dậy sớm từ 4 giờ 30 để tham gia các buổi học, hay dành thời gian chia sẻ những câu chuyện thành công của mình? Video này sẽ giúp bạn hiểu sâu sắc hơn về cách tư duy "biết, tin, hiểu" định hình hiện thực cuộc sống, cũng như lý do việc chia sẻ và nuôi dưỡng môi trường tích cực có thể tạo nên sự chuyển hóa lớn lao trong cả sự nghiệp lẫn cuộc đời bạn. Hãy xem và khám phá sức mạnh của chính mình!

Trong một buổi training dành cho giáo viên tiểu học và THCS, tôi nghe được mẩu đối thoại thú vị như sau: - Tớ thấy một trong những cái làm cho học sinh nó không phục là vì mình đối xử với chúng nó không công bằng, - Chả thế, hôm nay mình khó chịu trong người, học sinh hơi nghịch một tí, mình phạt nặng, hôm sau vẫn là cái lỗi như thế nhưng mình lại không để ý hoặc chỉ phạt nhẹ thì rõ ràng nó không phục là đúng rồi. Việc giáo viên không kiểm soát được cảm xúc, dẫn đến trước hết bản thân mình luôn bất an và bị làm phiền bởi những cảm xúc tiêu cực, ảnh hưởng đến chất lượng giờ dạy và cuối cùng, đánh mất hình ảnh đẹp trong mắt học sinh, v.v…. là một trong số hàng chục gạch đầu dòng được giáo viên trong buổi training liệt kê khi đề cập đến những vấn đề mình phải đối mặt khi bước vào lớp. Ai cũng biết, cảm xúc đóng vai trò quan trọng trong mọi mặt đời sống của mỗi cá nhân, chẳng hạn cảm giác lo lắng bất an khiến chúng ta không thể ra được những quyết định đúng đắn hoặc cảm xúc tiêu cực làm cản trở quá trình xử lý thông tin. Vì thế, học tập về cảm xúc và tương tác xã hội (Social and Emotional Learning/SEL) để giúp mỗi người nhận thức, quản lý bản thân tốt hơn, tăng cường khả năng thấu cảm và có những mối quan hệ tích cực, thành công hơn, hạnh phúc hơn là cần thiết cho tất cả chúng ta, bất kể trẻ em hay người lớn. Vậy, làm sao để xây dựng một chương trình giáo dục về cảm xúc và tương tác xã hội hiệu quả? Trước khi trả lời trực tiếp vào câu hỏi, chúng ta hãy cùng điểm qua 3 sai lầm cơ bản mà “những người đi trước” đã gặp phải, vì nhờ có những bài học đó, con đường chúng ta đi sắp tới sẽ thuận lợi và thênh thang hơn. Sai lầm số 1: Chỉ tập trung vào chương trình học Đây là một cách tiếp cận rất phổ biến, đặc biệt là trong những chương trình giáo dục kỹ năng sống, giá trị sống nói chung. Nếu chúng ta hiểu rằng kỹ năng sống và giá trị sống thấm đẫm trong cách con người nghĩ, nói và làm hàng ngày, hàng giờ thì việc chỉ ra rả học lý thuyết về những điều đó thực sự không có ích lợi và hiệu quả thực tiễn nhiều lắm. Sai lầm số 2: Chỉ tập trung vào tiết học Trong tiết học SEL, học sinh được nhắc nhở và thực hành rất sâu về nhận thức bản thân, quản lý cảm xúc và tương tác xã hội tích cực, nhưng các em quá thiếu môi trường để thực hành, được quan sát và cảm nhận về SEL khi ra khỏi lớp, vì các môn học khác không được tích hợp SEL, nhà trường không thực hành SEL, gia đình không thực hành SEL. Sai lầm số 3: Chỉ tập trung vào học sinh Sai lầm này xuất phát từ lối suy nghĩ cho rằng học sinh là đối tượng đích cần được giáo dục, nên chương trình SEL là dành cho học sinh và học sinh phải là người thường xuyên thực hành. Những người có lối suy nghĩ này đã quên mất một điều quan trọng: đối với học sinh, đặc biệt là những học sinh nhỏ, bố mẹ, thầy cô và tất cả những người lớn các em tiếp xúc hàng ngày chính là hình mẫu học tập quan trọng nhất. Nếu người lớn không thực hành SEL thì dựa vào đâu để chúng ta có thể trông đợi các em cũng thực hành SEL? Nghiên cứu của CASEL, tổ chức lớn nhất và có uy tín nhất trên thế giới về SEL hé lộ những nguyên tắc quan trọng để trường học có thể triển khai một chương trình SEL thành công, đó là: Có sự tham gia của các bên liên quan (hiệu trưởng, giáo viên, chuyên gia tư vấn, nhà tâm lý học, nhân viên xã hội, phụ huynh, học sinh). Khi triển khai SEL nên bắt đầu từ người lớn trước và cần tạo ra được một môi trường đồng bộ, tích hợp SEL ở cả 3 mức: chương trình học, chính sách của nhà trường/toàn trường, quan hệ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng. Thực hiện các chương trình SEL dựa trên bằng chứng (evidence-based), phù hợp với hệ thống chương trình học và bối cảnh của nhà trường. Xem xét các yếu tố thuộc bối cảnh đại phương để hiểu rõ các nguồn lực và thách thức khi triển khai chương trình. So sánh 35 chương trình SEL dành cho lứa tuổi mầm non và tiểu học tại Mỹ cho thấy: việc thiết kế chương trình SEL với trọng tâm như thế nào là tuỳ thuộc vào từng trường, có những chương trình tập trung vào việc phòng chống bạo lực học đường hoặc lạm dụng chất gây nghiện, có những chương trình tập trung vào việc hỗ trợ học sinh nâng cao sức khoẻ tâm lý và phát triển nhân cách lành mạnh, có những chương trình tập trung vào việc hỗ trợ học sinh củng cố các năng lực về thiết lập và đạt được mục tiêu, giải quyết vấn đề, lãnh đạo, v.v. Chi tiết: https://casel.org/guide/programs/ Để hỗ trợ giáo viên và nhà trường bắt đầu thiết kế và triển khai chương trình SEL, CASEL cung cấp một hệ thống công cụ online rất tiện lợi và đầy đủ: https://schoolguide.casel.org/where-to-start/ Trong trường hợp nhà trường muốn tham khảo và áp dụng tại trường mình một chương trình SEL dựa trên bằng chứng đã được kiểm nghiệm và tuyển chọn, đây là gợi ý của CASEL: - Bước 1: Sử dụng Bảng xếp hạng để lên danh sách những chương trình phù hợp. - Bước 2: Xem bản mô tả cụ thể về từng chương trình để thu hẹp danh sách tìm kiếm. - Bước 3: Thu thập thông tin bổ sung (tham khảo hình ảnh, bài viết trên website của mỗi chương trình). - Bước 4: Đánh giá độ nhạy cảm văn hóa và khả năng đáp ứng ngôn ngữ của chương trình. - Bước 5: Liên hệ và tham quan các trường đang sử dụng chương trình. Chi tiết: https://casel.org/guidelines/ Hy vọng những thông tin trên đây sẽ giúp các thầy cô tự tin để bắt đầu thiết kế và triển khai một chương trình SEL đồng bộ tại trường của mình.

Mình sinh ra trong một nhà nông nghèo. Bố mình là người trọng sự học, ông quyết tâm cho 3 con trai học đến nơi đến chốn, còn 2 chị gái của mình thì thiệt thòi vì chỉ được học hết cấp 2 phải ở nhà làm ruộng để cho các em được học. Anh trai mình đi TNXP trong thời gian chống Mỹ, sau khi miền Nam giải phóng, anh thi vào Đại học Tổng Hợp Hà Nội. Chính anh là người đi trước làm gương để 2 em trai cũng đỗ ĐH. Nhờ thầy Phương - Hiệu Phó trường cấp 1 hỗ trợ mà năm lớp 4 mình được chọn tham gia lớp bồi dưỡng HSG Toán của huyện, từ đó đến năm lớp 7 (tương đương lớp 9 bây giờ), mỗi năm mình có mấy tháng xa nhà đi học trọ ở xã khác trong huyện. Hồi lớp 7, không nhớ bằng cách nào mà trong tay mình có một quyển tử vi, thế là tự lập lá số. Trong đó có nói rằng mình sau này sẽ làm thầy, không làm thầy giáo thì làm thầy thuốc, không làm thầy thuốc thì làm … thầy bói! Cũng năm lớp 7 mình có 4 ước mơ: Đỗ ĐH, biết Tiếng Nga, biết chơi ghi ta và biết võ. Đến nay mình đã thành thầy giáo, nhưng chưa biết miếng võ tay chân nào ngoài võ … mồm! Học hết lớp 7 cấp 2, bọn mình được chuyển lên cấp 3 thành lớp 10 (vì chương trình PT chuyển từ hệ 10 năm thành hệ 12 năm). Những năm cấp 3 thật đẹp, những bạn bè thân nhất của mình đều là cùng học cấp 3. Bạn Chanh đưa cho mình mượn một quyển sách Vật lý (sách bổ túc!), trong đó có nội dung về chuyển động ném xiên mà trong SGK cho học sinh bình thường không có. Nhờ đọc nội dung ấy cùng tự học sách anh trai mình mua về, năm lớp 11 mình đạt giải cao môn Lý tỉnh Hà Nam Ninh. Từ lớp 4 đến lớp 11 mình đều theo các lớp bồi dưỡng Toán, và học không đến nỗi nào, nhưng ấm ức vì lớp 11 không được các thầy cô chọn đi thi môn Toán. Hóa ra trong rủi có may! Từ đó mình rẽ sang Lý. Năm đó trường cấp 3 của mình trở nên nổi tiếng vì có anh PTH đi thi Olympic Vật lý Quốc Tế. (Tiếc thay cho anh PTH, giờ đang lãnh án). Năm lớp 12 mình cùng 4 thành viên đội tuyển Vật lý tỉnh HNN dự thi HSG Quốc gia đều đạt giải chính thức. Thầy Đoàn Ngọc Căn phụ trách môn Vật lý của Ty GD HNN đạp xe hơn 30 cây số đem Giấy chứng nhận đạt giải đến nhà mình vì thầy nghĩ mình có thể cần để nộp vào thẳng Sư phạm Vật lý. Tuy nhiên, ĐH Tổng hợp, nghành Vật lý Hạt nhân là mong muốn của mình. Thời đó các thầy cô giáo vất vả lắm, phấn không có mà viết, nhà bạn nào có tượng thạch cao vỡ mang đến cho thầy cô viết bảng thì thầy cô mừng lắm. Câu “chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm” là lý do mình đã không chọn nghề giáo. Điểm thi đại học khối A giúp mình được chọn đi học ở Liên Xô. Số tiền dành dụm khi đi học các lớp bồi dưỡng HSG và vay thêm một anh cùng quê đủ để mua 1 cây đàn. Như vậy 3 ước mơ khi xưa đã đồng thời đạt được khi mình trở thành sinh viên Khoa Lưu học sinh Nga trường ĐH Ngoại ngữ HN. Trở về nước, không còn chính sách phân công công tác thời bao cấp, mình muốn ở lại làm việc tại Hà Nội (đây cũng là một giao ước cùng với một người bạn học cấp 3). Nhờ có Giấy chứng nhận khi xưa, thầy Nguyễn Xuân Khang đã nhận mình vào làm giáo viên của Khối Chuyên Lý. Lá số tử vi năm nào tự mình xem cho mình đã đúng! Xin nói rõ là mình không cổ vũ cho bói toán đâu nhé.

Có lẽ đó là cơn mưa mà nó nhớ nhất trong cuộc đời gần 40 năm tủi đến giờ. Đã 27 năm qua rồi, mà mỗi khi nhớ lại, nó vẫn còn thấy … tiếcJ) Hồi ấy nó học thêm buổi tối ở trung tâm tiếng Anh và đã rất yêu quý cô giáo dạy nó – người giáo viên đầu tiên đã khiến cho nó thực sự thay đổi, thay đổi rất nhiều! Giờ học buổi tối thường diễn ra lúc 18h – 20h, 2 buổi/tuần, tại trường THPT Thái Phiên (nó không nhớ rõ là đã theo học lớp vào ngày chẵn hay ngày lẻ nữa). Buổi chiều, sau khi tan học ở trường cấp II Quang Trung xong, là nó với vài đứa bạn sẽ đi bộ tầm 1,5 km sang trường Thái Phiên để học tiếng Anh; sau đó hết giờ thì cả lũ lại đi bộ về nhà. Nó còn nhớ hôm đó khi gần hết giờ học thì trời đổ mưa như trút, gió giật từng cơn khiến những nhành cây cứ đập vào cửa sổ lớp học ầm ầm. Mưa to đến nỗi át hết cả tiếng cô giáo, nên lớp học phải dừng lại và cô trò ngồi xích gần nhau để buôn chuyện. Rồi lần lượt từng đứa ra về. Đứa có áo mưa thì tự về, đứa thì được bố mẹ đến đón. Trong lớp chỉ còn lại mỗi 2 cô trò vì cả nó và cô đều không ai có áo mưa mà ngoài cửa sổ trời vẫn mưa nặng hạt. Thế là nó tranh thủ ngồi … nói chuyện linh tinh với cô. Nó cũng chẳng nhớ 2 cô trò đã nói những chuyện gì, chỉ nhớ trong lòng nó có cảm giác thật gần gũi, ấm áp và chỉ ước rằng … trời cứ mưa hoài như thế… Nhưng rồi bỗng nó nghe tiếng gọi “Ngọc ơi!”. Nhìn ra cửa, nó thấy mẹ đang trùm áo mưa đứng vẫy (nói là áo mưa thôi, chứ thời đó chỉ là một mảnh nilong hình vuông hoặc hình chữ nhật, khi mặc thì choàng lên người rồi buộc nút ở cổ như kiểu khoác áo choàng, chỉ che được một phía hoặc đằng trước, hoặc đằng sau thôi). Mẹ đưa nó mảnh vải mưa và bảo “trùm vào rồi về đi con”, xong mẹ ra trông cái xe đạp đang dựng ngoài cửa lớp mà cũng chẳng để ý đến việc có cô giáo nó ở đấy. Nó trùm áo mưa vào rồi nhưng vẫn không muốn về, không muốn để cô lại một mình trong lớp nên cứ tần ngần đứng đấy. Mẹ lại giục: “Thu sách vở xong chưa, về đi con!”. Cô cũng bảo: “Ngọc nhanh lên kẻo mẹ đợi!”. Nó không thể để mẹ đợi lâu hơn được nữa. Nó chạy lại chỗ cô, và bỗng nhiên lấy hết can đảm, thơm vào má cô một cái rồi bảo: “Vậy em về cô nhé” rồi chạy mất hút theo mẹ. Nó cũng không dám quay đầu nhìn lại xem cô phản ứng thế nào. Trên đường về, nó vừa sung sướng (vì đã …dám thơm cô) lại vừa … tiếc nuối. Giá như mẹ đừng đến đón nó vào lúc ấy để nó có thể ngồi với cô lâu hơn. Rồi trong đầu nó hiện lên rất nhiều phương án “giá như” và những “hệ quả”: Giá như lúc ấy nó can đảm bảo mẹ là thôi mẹ về trước đi, con đợi ngớt mưa rồi về cùng cô giáo của con, con đi bộ về cũng được (không được, mẹ sẽ chẳng cho đâu, tối muộn thế mà con gái đi bộ về một mình sao được, mẹ sẽ lo chết mất). Giá như lúc đó nó đưa mảnh vải mưa của mình cho cô để cô cũng có thể về luôn được (không được, thế thì mẹ cũng không cho mà cô cũng không cho vì nó sẽ ướt hết, nó không thể trùm chung áo mưa với mẹ được vì mỗi mảnh áo mưa nhỏ xíu chỉ đủ che cho 01 người). Nó cũng không thể bảo mẹ ngồi lại đợi mưa ngớt với nó và cô, vì em gái nhỏ mới 1 tuổi ở nhà cũng đang chờ mẹ… Bao nhiêu phương án nảy lên trong cái đầu nhỏ xíu của nó cùng với cảm giác day dứt vì đã để cô ở lại đó một mình. Cảm giác ấy đã theo nó đi vào giấc mơ đêm hôm đó, nó thấy mình thật cao lớn với chiếc áo choàng thật rộng đủ để che cho cả nó và cô nữa. Cảm giác đó theo nó đến tận những năm sau, để mỗi khi nhớ lại, nó vẫn thấy hiện lên hình ảnh lớp học với những bóng đèn vàng, cô ngồi đó mắt nhìn ra cửa sổ; vẫn hiện lên cảm giác hồi hộp lúc nó thơm vội lên má cô; vẫn hiện lên cảnh đứa bé lút cút trèo lên xe đạp của mẹ nhưng vẫn ngoái cổ lại cho đến khi không còn nhìn thấy ánh sáng vàng vàng tỏa ra từ lớp học… Và cho đến bây giờ, nếu như được trở lại khoảnh khắc ấy, nó vẫn không biết trong tình thế của một cô bé lớp 7, nó sẽ phải chọn như nào mới là hợp lý, mới đỡ thấy tiếc nuối và day dứt. Nó vẫn chưa có câu trả lời, nên chỉ biết mỉm cười và ghi nhận những cảm xúc ngô nghê và thật đáng yêu ấy. À, mà nhờ kỉ niệm hôm đó, nó đã “rút kinh nghiệm” cho việc mang áo mưa, để sau này cuộc đời đi học của nó lại có thêm câu chuyện thú vị về … những chiếc áo mưa nữa đấy! Ai muốn nghe tiếp chuyện về những chiếc áo mưa nào??? (và ai gợi ý giúp nó xem lúc đó nó có thể làm gì để … khỏi day dứt nhỉ???)